ናትና ዜናNatna Newsሮቡዕ · 11 ሕዳር 2026
ዜና ኤርትራን ቀርኒ ኣፍሪቃን · ናትና ቲቪ
ዜና ኤርትራን ቀርኒ ኣፍሪቃን · ናትና ቲቪ
ብቐጥታ
ሚኒስተር ፍትሒ ኢትዮጵያ ሃና ኣርኣያስላሴ፡ ንድፊ ሕግታት ግዝያዊ ፍትሒ ተዛዚሞም ኣብ ዝመጽእ መዓልትታት ክወጹ ምዃኖም ገሊጻቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ፡ ኣብ ኣምሓራ፡ ጋምቤላ፡ ኦሮምያን ቤንሻንጉል ጉምዝን ሲቪላት ከምዝተቐትሉን ከምዝተጨውዩን ገሊጹኤርትራውያን ትቃዳደምቲ ብሽክለታ ኣብ ሻምፕዮና መንገዲ ኣፍሪቃ ኣብ ኪሱሙ፡ ኬንያ ይወዳደሩ ኣለዉፊልድ ማርሻል ብርሃኑ ጁላ፡ ሓለቓ ስታፍ ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ፡ ሰራዊት ምክልኻል ንግዝያዊ መንግስቲ ከምዘይፈርስን፡ ኣስመራን ግብጽን ህወሓት ይድግፉ ከምዘለዉን ገሊጹኣምባሳደር ኣሜሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኤርቪን ማሲንጋ፡ ውግእ ቀዳማይ መማረጺ ክኸውን ከምዘይብሉን፡ ሲቪላዊ መዓርፎ ነፈርቲ ዘፈራርሑ ከቢድ ጌጋ ይፍጽሙ ከምዘለዉን ገሊጹጌታቸው ረዳ፡ ኣህጉራዊ ሕብረተሰብ ናይ ኣስመራ ‘ዘፍርስ ተራ’ ኣብ ግምት ከእቱን፡ ሕቡራት ሃገራት ንሓላዊ ምምሕዳር ትግራይ ክትድግፍን ጸዊዑረድዋን ሑሴን፡ ዋና ዳይረክተር ሃገራዊ ስለያን ጸጥታን ኢትዮጵያ፡ ጸጥታ ቀይሕ ባሕሪ ብውሑዳት ሃገራት ጥራይ ክረጋገጽ ከምዘይክእል ገሊጹኤርትራን ጋምብያን ኣብ ሕቡራት ሃገራት ብዝተፈረመ ናይ ሓባር መግለጺ ዲፕሎማስያዊ ርክብ መስሪተንኮሚሽን ሃገራዊ ምይይጥ ኢትዮጵያ ዕማሙ ዛዚሙ፤ 394 ምኽረ ሓሳባት ናብ ፓርላማ ኣረኪቡረዳኢ ሃለፎም፡ ሓላፊ ኣብ ሓላዊ ምምሕዳር ትግራይ፡ ዕጡቓት ሓይልታት ይፈርሱ ከምዘለዉ ገሊጹ፤ ተዋጋእቲ ናብ መደብ ምፍታሕ ኣጽዋርን ምጽንባርን ክኣትዉ ጸዊዑኣብ ሞያለ ኣብ መንጎ ሓይልታት ጸጥታ ኦሮምያን ሶማሌን ውግእ ተወሊዑ፤ ኣማኢት ኢትዮጵያውያን ናብ ኬንያ ሰጊሮምኣብ ኩርሙክ፡ ቤንሻንጉል ጉምዝ ውግእ ተወሊዑ፤ ኣክለድ ሓይልታት ትግራይ ምስ ሰራዊት ኢትዮጵያን ፖሊስ ክልልን ተዋጊኦም ኢሉፋኖ፡ ድሮን ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ዴራ፡ ደቡብ ጎንደር ኣብ ዝርከብ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ መጥቃዕቲ ፈጺሙ ኢሉ፤ እቲ ክሲ ኣይተረጋገጸንኣክለድ፡ ሓይልታት ትግራይን ዕጡቓት ኣገውን ኒራቕ፡ ዞባ ዋግ ሓምራ ተቖጻጺሮም ኢሉ፤ ሰራዊት ኢትዮጵያ ድሕሪ ሓደ መዓልቲ ናብታ ከተማ ተመሊሱሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ ዛላምበሳን ራማን ንደቡብ ተሰሒቡ ተባሂሉ፤ ሓይልታት ኤርትራ ኣብ ደቡብ ጉንደት ጉድጓድ ውግእ ይኹዕቱ ከምዘለዉ ተገሊጹሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ፡ ልዑላውነት ኤርትራ ዘይደራደር ምዃኑን፡ ክሲ ወራር ፈጠራ ምዃኑን ገሊጹኣብ ፊናርዋ፡ ትግራይ ብመጥቃዕቲ ድሮን ክልተ ቆልዑ ዝርከቡዎም ኣርባዕተ ሰባት ተቐቲሎም፤ እቲ መጥቃዕቲ መን ፈጺሙዎ ኣይተገልጸንሌተና ጀነራል ፍስሃ ኪዳኑ፡ ኣዛዚ ሰራዊት ትግራይ፡ ሚልሽያታትን ወለንተኛታትን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር መንግስቲ ዝርከቡ ቦታታት ከጥቅዑ ጸዊዑደብረጽዮን ገብረሚካኤል፡ ትግራይ ገና ኣብ ውግእ ከምዘላን ዓወታት ከምዝረኸቡን ገሊጹኣብ ፋብሪካ ሽኮር ፊንጫኣ፡ ምዕራብ ኦሮምያ ዕጡቓት መጥቃዕቲ ፈጺሞም፤ ሓሙሽተ ሰባት ተቐቲሎም ክልተ ሰራሕተኛታት ተጨውዮምኤርትራ ኣብ ኣኼባ ጀነቫ፡ ልዑላዊ ቤት ምኽሪ ሱዳን እንኮ ስልጣን መንግስቲ ክኸውን ከምዘለዎን፡ ናይ ግዳም ሓይልታት ንሓይልታት ቅልጡፍ ደገፍ (RSF) ኣጽዋር ከምዘቕርቡን ገሊጻፌደራላዊ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ንዮሃንስ ቡዓለው፡ ጋዜጠኛ ኣበይ ዘውዱን ብጾቶምን ኣብ ክሲ ግብረ-ሽበራ መኸተኦም ክጥብቑ ኣዚዙሚኒስተር ዜና ኤርትራ የማነ ገብረመስቀል፡ መግለጺ ኣብይ ብዛዕባ ኢንዱስትሪ ኤርትራ ነጺጉ፤ ኢትዮጵያ ኣብ 35 ዓመታት ክሳብ 90 ቢልዮን ዶላር ሓገዝ ተቐቢላ ኢሉኣብይ ኣሕመድ፡ ህወሓት ስምምዕ ፕሪቶርያ ጥሒሱ ንኻልእ ዙር ውግእ ክዳሎ ጸኒሑ ኢሉ፤ መንእሰያት ትግራይ ኣጽዋሮም ከንብሩ ጸዊዑፌደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንትግራይ ናይ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ግዝያዊ ምምሕዳር ኣቑሙ፤ ኣብ ውሽጢ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ምርጫ ክካየድ እዩ ኢሉኣብይ ኣሕመድ ንሌተና ጀነራል በላይ ስዩም፡ ናይ ቀደም ኣዛዚ ሰሜን እዚ ሰራዊት ኢትዮጵያ፡ ምክትል ኮሚሽነር ጀነራል ፌደራል ፖሊስ ገይሩ መዚዙኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ሶፊያ ተስፋማርያም፡ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ‘ቅልውላው’ ከምዘየለን ኢትዮጵያ ግዝኣታት ኤርትራ ከተኽብር ከምዘለዋን ንዲፕሎማሰኛታት ኣሜሪካ ገሊጻኤርትራ ንሻምፕዮና ኣፍሪቃ ኣብ ኪሱሙ ትቃዳደምቲ ብሽክለታ ሰይማ፤ መርሃዊ ኩዱስ ኣብ ጋንታ ኤሊት ተሰይሙሰበ-ስልጣን ኣብ ኣብየ ዝርከብ ዕዳጋ ኣምየት ብመጥቃዕቲ ድሮን 73 ሰባት ተቐቲሎም ኢሎም፤ ደቡብ ሱዳን ኣምባሳደር ሱዳን ጸዊዓተወካሊ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያ ኦዞንያ ኦጂኤሎ፡ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ውግእ ጠጠው ክብልን ምምሕዳር ሲቪል ክምለስን ጸዊዑኣዛዚ ሓይሊ ሰላም ትግራይ፡ መራሕቲ ህወሓት ናብ ኤርትራ ሰጊሮም ኢሉ፤ ኤርትራን ህወሓትን እዚ ክሲ ነጺጎምኣሜሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ድሮንን ሚሳይልን ኣቃሊዓኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ፡ ኣብ ትግራይን ዓፋርን ውግእ ከምዝነከየን፡ ዜጋታቱ ናብ ኣምሓራ፡ ትግራይን ዓፋርን ከይጉዓዙን ኣፍሊጡኣብይ ኣሕመድ፡ ኤርትራ ንጸላእቲ ኢትዮጵያ መዓስከር ኮይና ምቕጻላ ጥቕሚ ከምዘይብሉን፡ ጻውዒት ኢትዮጵያ ዕሽሽ ምባል ‘ኣዝዩ ብርቱዕ ሳዕቤን’ ከምዘምጽእን ገሊጹነበርቲ፡ ኣብ ወሎን ሸዋን ኣብ መንጎ ፌደራላዊ ሰራዊትን ፋኖን ዝካየድ ውግእ ተጋዲዱ ኢሎም፤ ሃገራዊ ምንቅስቓስ ኣምሓራ ፋኖ ምስ ዝኾነ ካልእ ሓይሊ ወተሃደራዊ ስምምዕ ከምዘይብሉ ገሊጹሕብረት ሓይልታት ህዝብታት ኢትዮጵያ ንድሕነት፡ ሩብዮ ዝበሎ ‘ገንጻሊ’ን ‘ሽበራዊ’ን መግለጺ ነጺጉ፤ ንዋሽንግተን ሚዛናዊ መርገጺ ክትሕዝ ጸዊዑስዑዲ ዓረብ ዓቐን መጥቃዕቲ ሑቲ ኣሚናሑቲ ኣብ ዞባ ሸብዋ ኣብ ዝርከብ ወተሃደራዊ መዓስከር የመን ሚሳይላት ወንጪፉ፤ ምምሕዳር ሸብዋ 53 ሰባት ተቐቲሎም ኢሉኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኤርቪን ማሲንጋ፡ ውግእ ከቶ ቀዳማይ ኣማራጺ ክኸውን ከምዘይብሉን ኩነታት ትግራይ ይህድእ ከምዘሎን ገሊጹህወሓት ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ መቐለ ዝኾነ ምንቅስቓስ ከይግበር ኣጠንቂቑ፤ ገታቸው ረዳ ድማ "ልሙድ ናይ ሽበራ ኣገባብ" ኢሉ ጸዊዑዎኣዛዚ ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ ቫይስ ኣድሚራል ኪንዱ ገዙ፡ ሓይሊ ባሕሪ ፍሉያት ኣሃዱታት ውግእን ስልጠናን የስፋሕፍሕ ከምዘሎ ገሊጹኣብይ ኣሕመድ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ማርኮ ሩብዮ ብተሌፎን ተዛሪቡ፤ ኢ.ኤን.ኤ ብዛዕባ ዝምድና ክልቲአን ሃገራት፡ ከባብያውን ብዙሕ-ሃገራውን ጉዳያት ተዘራሪቦም ኢሉACLED፡ ሓይልታት ትግራይ ፌደራላዊ ሰራዊት ድሕሪ ምውጽኡ ንዓብዪ ዓዲ ተቖጻጺሮም ኢሉኣብ ትግራይ ተወንዚፉ ዝነበረ መደብ DDR ተጀሚሩ፤ ነበር ተዋጋእቲ ኣብ መቐለ ኣጽዋሮም ኣረኪቦም ተመዝጊቦምሰራዊት ኢትዮጵያ ናብ ዛላምበሳ፡ እታ ኣብ ዶብ ኤርትራ እትርከብ ከተማ፡ በጺሑ ኢሉ ሮይተርስሕቡራት ሃገራት ንሰሜን ኢትዮጵያ ተወሳኺ 8.5 ሚልዮን ዶላር ህጹጽ ሓገዝ ለቒቑዋዜማ፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ መቐለ ተማሪኹ ዝበሎ ኣጽዋርን ድሮናትን ንወተሃደራዊ ኣታሸታት ኣርእዩ ኢሉ፤ እቲ ኣጽዋር ብኤርትራን ሱዳንን ዝቐረበ እዩ ዝብል ክሲ ኣቕሪቡፖሊስ ጋምቤላ ኣብ ከተማ ጋምቤላ ሰዓት እቶ ኣንቢሩ፤ ረቡዕ ምሸት ብዝተፈጸመ ዕጥቃዊ መጥቃዕቲ ሲቪላት ተቐቲሎምሓይሊ ሰላም ትግራይ፡ ሰራዊት ኤርትራ ከቢድ ክሳራ ከምዝወረዶን ናብ ዶብ ይምለስ ከምዘሎን ገሊጹ፤ ሚኒስተር የማነ ግና ነቲ ሚሊሻ ዘይእመን ኢሉትካል ዕደና ቢሻ ስራሕ ኣቋሪጹ፤ ሚኒስተር የማነ ንጽገና እዩ ኢሉሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ዑስማን ሳልሕ ንዲፕሎማስያዊ ማሕበረሰብ ኣብ ኣስመራ መብርሂ ሂቡ፤ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ትሕቲ ምዕራፍ 7 ዓጋቲ ስጉምቲ ክወስድ ሓቲቱሓይልታት ኢትዮጵያ ንራማ ተቖጻጺረንትግራይ ቲቪ፡ ሓይልታት ትግራይ ኣብ ኮላ ተምቤን ኣብ ልዕሊ ፌደራላዊ ሰራዊት ክልተ ድብያ ኣካዪዶም ኢሉ፤ እቲ ጸብጻብ ብናጻ ኣይተረጋገጸንሂዩማን ራይትስ ዎች፡ ኣብ ደቡብ ትግራይ ብደብዳብ ከቢድ ብረት ሲቪላት ከምዝተቐትሉን ገለ ትካላት ጥዕና ከምዝተዓጽዋን ገሊጹጌታቸው ረዳ፡ ኤውሮጳዊ ሕብረት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዒላማ ዝገበረ እገዳ ክውስን ጸዊዑ፤ ሚኒስተር የማነ ነቲ ክሲ መሰረት ዘይብሉ ኢሉ ነጺጉማሕበር ቀይሕ መስቀል ኢትዮጵያ፡ ዘዋሪ ኣምቡላንስ ኣብ ቤንሻንጉል ጉምዝ ብዕጥቃዊ መጥቃዕቲ ተቐቲሉ ኢሉብሪጣንያ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ምሉእ እገዳ ቪዛ ከተንብር ከምእትኽእል ኣጠንቂቓ፤ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዲፕሎማሰኛታት ገደብ ምንቅስቓስ ተግባራዊ ኮይኑኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ፡ ኣብ ትግራይ፡ ኣምሓራን ዓፋርን ዝነበረ ውግእ መብዛሕትኡ ህዱእ ከምዝኾነን ኣብ ትግራይ ሲቪላዊ ምምሕዳር ይቐውም ከምዘሎን ገሊጹብሪጣንያ፡ ልኡላውነትን ዶብን ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ክሕሎን ውጥረት ህጹጽ ክዝሕልን ጸዊዓሰራዊት ኢትዮጵያ ብዘይ ተኹሲ ናብ ዓድዋ ኣትዩ፤ ሆስፒታል ዓድዋን ቤት ጽሕፈታት መንግስትን ተዘሚቶም ኢሎም ነበርቲሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ፡ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ዋና ቤት ጽሕፈቱ ዘሎ ውክልና ኤርትራ ክመልስ ሓቲቱ፤ ተመሳሳሊ ደብዳበ ናብ ዩኔካ ተላኢኹኤርትራ ንሕቡራት ሃገራት ናይ መግትኢ ስጉምቲ ክወስድ ጸዊዓሚኒስተር ዜና ኤርትራ የማነ ገብረመስቀል፡ ኢትዮጵያ ኣብ ትሽዓተ ኣዋርሕ ካብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ 365 ወተሃደራዊ ጽዕነታት ተቐቢላ ኢሉክልተ ካብቶም ኣብ ሓድሽ ኪዳን ዝተጠቕሱ ሸውዓተ ውድባት፡ ኣባላቱ ከምዘይኮኑ ገሊጾምኣብ መቐለ ቤት ጽሕፈት ትግራይ ቲቪ ብድሮን ተሃሪሙ፤ እቲ ቤት ጽሕፈት ካብ ስራሕ ወጻኢ ኮዩኑ።EEPA፡ ዶብ ዓፋር ኣብ መንጎ ሰራዊት ኢትዮጵያን ኤርትራን ንጡፍ ናይ ውግእ ቀጽሪ ኮይኑ ኢሉ፤ ሰራዊት ኢትዮጵያ ናብ ውሽጢ ኤርትራ ኣትዩ ዝብል ዘይተረጋገጸ ጸብጻብ ከኣ ጠቒሱክልል ሶማሊ ኢትዮጵያ ብዛዕባ እቶም ዶብ ሰጊሮም ዝኣተዉ ወተሃደራት ሶማል ንፈለማ ግዜ ብወግዒ ተዛሪባ፤ እቲ ጉዳይ ብሕጋውን ዲፕሎማስያውን መስመር ይረአ ኣሎ ኢላኮሎኔል ተወልደ፡ ታደሰ ወረደን ብጾቱን ተፈቲሖም ዘይኮኑ ሃዲሞም ኢሉ፤ ኣርባዕቲኦም ናብ መቐለ በጺሖምትራምፕ ናይ ኢራን መደብ መጻብቦ ሆርሙዝ ንምኽፋት ነጺጉመንእሰያት ትግራይ ብፍርሒ ናይ ግዲ ዕስክርና ይስደዱ ኣለዉሂዩማን ራይትስ ዎች፡ መጥቃዕቲ ኣየር መቐለ ከም ኲናታዊ ገበን ክምርመር ኣለዎኢንተርነትን መስመር ተለፎንን ኣብ ትግራይ ተቛሪጹውግእ ናብ ኣፋር ተዘርጊሑ፡ ኣብ ኣበላ ግጥም ኣጋጢሙሰራዊት ሱዳን ስትራተጂካዊት ከተማ ሶደሪ ተቖጻጺሩወዘማ፡ ላዕለዎት ሓለፍቲ ጸጥታ ትግራይ ተታሒዞም ኢሉኢትዮጵያ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ጉዳይ መእተዊ ባሕሪ ኣልዒላኣብ ደሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ዝወደቐት ነፋሪት 17 ሰባት ቀቲላፓትርያርክ ተዋህዶ ኢትዮጵያ ኣብ በዓል መስቀል ሰላምን ዕርቅን ጸዊዑቬኔዝዌላ 39 ፖለቲካዊ እሱራት ፈንያምውሳኽ ዋጋታት ጅቡቲ ንኢትዮጵያውያን ኣውቲስታታት ከበድቲ መካይን ጸቒጡሱዕዲ ዓረብ፡ ሕቡራት ሃገራት ሆርሙዝ፡ ባብ ኤል-መንደብን ቀይሕ ባሕርን ክሕሉ ጸዊዓሕብረት ኤውሮጳ ኣስታት 710 ሚልዮን ዩሮ ሓድሽ ደገፍ ኣወጊኑሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ጀርመንን ሩስያን ድሕሪ 2022 ንፈለማ ግዜ ተራኺቦምሕቡራት ሃገራት፡ ኢትዮጵያ ናብ ምሉእ ውግእ ከይትምለስ ኣጠንቂቑኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ ቤት መስተ ዝተፈጸመ ተኹሲ 17 ሰባት ቀቲሉኤርትራውያን ትቃዳደምቲ ብሽክለታ ኣብ ውድድር ዓለም ኣብ ሞንትርያል ይወዳደሩ ኣለዉኣልቡርሃን ቪዛ ከምዘየድልዮን፡ ናይ ኣሜሪካ እማመ ቶኩስን ነጺጉኣብ ትግራይ መስመራት ተለኮሙኒከሽንን ኢንተርነትን ተቛርጹኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ ክልተ ተፈላለየ ጃምላዊ ተኹሲ እንተወሓደ 27 ሰባት ተቐትሉሓካይም ሱዳን፡ RSF ኣብ ሶዳሪ ዝርከብ ሆስፒታል ዘሚቱን ኣዕንዩን ኢሎምሱዳን ትሪብዩን፡ RSF ካብ ነዳዲ ደቡብ ሱዳን ብበርሚል 4 ዶላር ይወስድ ኣሎ ኢሉሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ መዓልቲ ልዕሊ 400 ሱዳናውያን ናብ ቻድ ይሳገሩ ኣለዉ ኢሉኣብ ማእከላይ ሱዳን ዓብዪ መኽዘን ነዳዲ ብድሮን ተሃሪሙኤርትራ ክሲ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ኢትዮጵያ ነጺጋቶፋኖ፡ መካይንን ኣጽዋርን ሰራዊት ማረኽና ኢሉሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ኢትዮጵያ፡ ብልቦናን ዓቕልን ንምላሽ ኣለና ኢሉኣብ ብሪጣንያ ጥቓ መደበር ኣየር ብሓይልታት ኣሜሪካ ዝጥቀመሉ ሰባት ተኣሲሮምበዓል መስቀል ብሃገር ደረጃ ተባዒሉ፤ ኣቡነ ባስልዮስ ኣብ ኣስመራ ጸሎት መሪሖምፓትርያርክ ኣቡነ ማትያስ ኣብ ደመራ መስቀል ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሰላም ክህሉ ጸዊዑፕረዚደንት ታየ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ሕቶ መእተዊ ባሕርን ምዕራይ ባይቶ ጸጥታን ኣልዒሉላዕለዋይ ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ትግራይ ሓሙሽተ ኣብያተ ትምህርቲ ተሃሪሞም ኢሉ፤ ውጥረት ክወርድ ጸዊዑጃፓን ምኽባር ውዕል ፕሪቶርያ ጠሊባ፤ ብሪጣንያ መጥቃዕቲ ሓይልታት ትግራይ ኮኒናኣብ ኤልዖቤድ ማእከል መዕቆቢ ተፈናቐልቲ ብድሮን ተሃሪሙ፤ ክልተ ሰባት ሞይቶምሱዕዲ ዓረብ ናይ ረድኤት መኪናኣ ብድሮን ምጥቃዓ ናብ ሕቡራት ሃገራት ክሲ ኣቕሪባኤርትራ ኣብ ሞንትርያል ኣብ ዝተኻየደ 195 ጉባኤ UCI ተሳትፋኣብ ዓዲ ሃዎሻ ናይ 180,000 ሜተር ኪዩብ ሓድሽ ዲጋ ተመሪቑጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ ሱዳን፡ ዋዕላ ገበን ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤማራት ምክያዱ ነጺጋሱዳን ትሪብዩን፡ ኣዛዚ ጉጅለ RSF ምስ 50 ተዋጋእቲ ናብ ሰራዊት ሱዳን ተጸምቢሩ ኢሉትራምፕ ናይ ኢራን ናይ ሸውዓተ መዓልቲ እማመ ነጺጉ፤ ኢራን ድሕር ኣይንብልን ኢላዑስማን ሳልሕ ምስ ሚኒስተራት ኣልጀርያ፡ ቡርኪናፋሶን ግብጽን ብዛዕባ ጸጥታ ቀይሕ ባሕሪ ተዘራሪቡኢትዮጵያውያን ኣብ ማራቶን በርሊን ተዓዊቶም፤ ኣሰፋ ናይ ዓለም ሪኮርድ ብ1:08 ኣምሊጣታኣልጀዚራ፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ ንሰቆጣ ተመሊሱ ሒዙ ኢሉ፤ ናብ ኣላማጣ እውን ይቐርብ ኣሎ ተባሂሉሱዳንን ግብጽን ክሲ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ኢትዮጵያ ነጺገን፤ ሱዳን RSF ካብ መሬት ኢትዮጵያ ደገፍ ረኺቡ ኢላሓላፊ ሰልፊ ዓፋር፡ ሓይልታት ትግራይ ኣብ ዞባ 2ን 4ን ሰለስተ ከተማታት ሒዘን ኢሉ፤ ኤኤፍፒ ዒረብቲ ከምዝወደቐት ገሊጹምምሕዳር ዳርፉር መሕለፊ ዶብ ቲና ምስ ቻድ ንሰብኣዊ ሓገዝ ደጊሙ ከፊቱዎወሰኽ ዋጋ ናብራ ኣብ ጅቡቲ ንኢትዮጵያውያን መራሕቲ ከበድቲ መካይን ኣጸጊሙፕረዚደንት ክልል ዓፋር፡ ሰራዊት ኤርትራ ኣብቲ ኲናት ብቐጥታ ይሳተፍ ኣሎ ክብል ከሲሱሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ እስራኤል፡ ኣብ ላሊበላ ተዓጊቶም ንዘለዉ ኣስታት 20 እስራኤላውያን ንምውጻእ ይጽዕር ኣሎፈደራላዊ ሰራዊትን ሓይልታት ትግራይን ኣብ ሰለስተ ግንባር ይዋጉኡ ኣለዉ፤ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣላማጣን ሰቆጣን ሒዙ፡ ሓይልታት ትግራይ ድማ ናብ ዓፋር ሰጊሮምUCI ንግርማይ፡ ሙሉእብርሃንን ሓላፊ ስፖርት ኤርትራን ብሰንኪ ክዳን ብገንዘብ ቀጺዑሰራዊት ሱዳን ኣብ ሰሜን ኮርዶፋን ድሮን RSF ኣውዲቑ፤ ነፈርቲ ውግእ ናብ ኒያላ ተመሊሰን ደብዲበንኣብ ቀጽሪ መዓርፎ ነፈርቲ ኮምቦልቻ ነተጒ ተሰሚዑ፡ በረራታት ደው ኢሎምሕቡራት ሃገራትን ሕብረት ኣፍሪቃን ናይ ኦባሳንጆ ሓድሽ ጻዕሪ ምምእዛን ደጊፎም፤ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ናብ ቀጥታዊ ዘተ ክምለሱ ጸዊዖምኣህጉራዊ ኮሚተ ቀይሕ መስቀል ተዓዘብቲ ሕብረት ኣፍሪቃን ሰራሕተኛታት ኢትዮጵያ ኤርላይንስን ዘጠቓልሉ 161 ሰባት ካብ መቐለ ናብ ሰመራ ኣሰጋጊሩሰራዊት ሶማልን ንዝወረደ ፕረዚደንት ደቡብ ምዕራብ ዝድግፉ ሓይልታትን ኣብ ባይዶዋ ተዋጊኦምMSF፡ ኣብ ሆስፒታላት ቆረምን ኣላማጣን ዝኣተዉ ቁስለኛታት ኲናት ብኣርባዕተ መዓልቲ ካብ 180 ናብ ልዕሊ 420 ዓሪጎም ኢሉቤት ምኽሪ ሚኒስተራት ኢትዮጵያ ምምሕያሽ ኣዋጅ ሰራዊት ምክልኻል ኣጽዲቑ ናብ ፓርላማ ኣሕሊፉሚኒስተር ዑስማን ሳልሕ ኣብ ሕቡራት ሃገራት፡ እቲ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘናወጸ ኲናትን ብስም ሰብኣዊ ሓገዝ ዝካየድ ኢድ ምእታውን ደው ክብል ጸዊዑሕብረት ኤውሮጳ ንኢትዮጵያ 61 ሚልዮን ዩሮ ሰብኣዊ ሓገዝ መዲቡ፤ OCHA ምብጻሕ ረድኤት ብኸቢድ ተዓጊቱ ኢሉሕቡራት ኢማራት ዓረብ መጥቃዕትታት ህወሓት ኮኒና፡ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ጠጠው ከምእትብል ገሊጻሰራዊት ትግራይ መንገዲ ጁቡቲ ኢትዮጵያ ክዓጽውዎ ቀሪቦም፤ ኣብ ዓፋር ብውሑዱ 150 ሽሕ ተመዛቢሎምሽዱሽተ ሰነተራት ኣሜሪካ ሩብዮ ኣብ ትግራይ ናብ ዘተ ንምምላስ ክዋሳእ ጸዊዖም፤ ውድቀት እገዳ ድማ ነቒፎምኣልጀዚራ፡ ፈደራላዊ ሰራዊት ናብ ውሽጢ ትግራይ ልዕሊ 150 ኪሎሜተር ኣትዩ ንመኾኒ፡ ዋጀናን ዓዲ ጉዶምን ሒዙ ኢሉኣብ ቀጽሪ መደበር ኣየር ሓይሊ ቢሾፍቱ ክልተ ናይ ድሮን ነተጒታት ተፈጺሞም፤ ላዕለዋይ በራሪ ካሳሁን ለማ ተቐቲሉቀጥታ፡ ኤርትራ ኣንጻር ደቡብ ኣፍሪቃ — መረጻ ዋንጫ ኣፍሪቃብሉምበርግ፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክልተ ነተጒታት ተሰሚዖም፡ በረራ ድሮን ድማ ተኣጊዱ ኢሉሰረቕቲ ባሕሪ ሓሙሽተ ኣባላት እታ ዝተጨውየት መርከብ ነዳዲ ሆነር 25 ቀቲሎም፤ ሓይልታት ፑንትላንድ እታ መርከብ ኣድሒኖም 16 ሰረቕቲ ማሪኾምሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ብጽሒት ማይ ኒል ክዕጸፍ ጠሊቡ፡ ሓደስቲ ሓጽብታት ድማ ነጺጉዶቸ ቬለ፡ ኣብ ዕዳጋ ኣላማጣ 11 ሰባት ተቐቲሎም 15 ተወጊኦም ክብሉ ተቐማጦ ገሊጾም ኢሉ፤ እቲ ክሲ በበይኑ ኣይተረጋገጸንኢትዮጵያ ዲፕሎማሰኛ ግብጺ ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓት ካብ ሃገር ክወጽእ ኣዚዛ፤ ግብጺ ድማ ኣማኻሪ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ኣብ ካይሮ ክወጽእ ኣዚዛቤት ምኽሪ ክልል ሶማሊ ኢትዮጵያ ሙስጠፋ ዑመር ፕረዚደንትን ኢብራሂም ዑስማን ፋራሕ ምክትል ፕረዚደንትን ኮይኖም ዳግማይ መሪጹኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ዘሎ ኩሉ ዲፕሎማስያዊ ርክባት በቲኻ፤ ኢትዮጵያ ወደባትን ገማግም ባሕርን ኤርትራ ወሪራ ክትብል ከሲሳኢትዮጵያ ኤምባሲኣ ኣብ ኣስመራ ዓጽያ፡ 10 ዲፕሎማሰኛታት ኤርትራ ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓት ካብ ሃገር ክወጹ ኣዚዛቢቢሲ፡ ኣብ ከባቢ ኣላማጣ ብሰለስተ መዓልቲ ውግእ ብውሑዱ 52 ሲቪላት ተቐቲሎም ኢሉ፤ ልዕሊ 700 ቁስለኛታት ናብ ሆስፒታላት ኣትዮምብሉምበርግ፡ ኢትዮጵያ ልዕሊ 3,000 ወተሃደራት ካብ ሶማል ከተውጽእ መዲባ ኢሉ፤ ሶማል ዝኾነ ሓበሬታ ከምዘይተዋህባ ገሊጻፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብዛዕባ ጸጥታ ቀይሕ ባሕርን ተፋሰስ ኒልን ዝዝቲ ጉባኤ መራሕቲ ሃገራት ንምክፋል ናብ ግብጺ ተጓዒዙዶ/ር ደብረጽዮን፡ እቲ ውግእ ናብ ሓድሽን ወሳንን ምዕራፍ ከምዝተሰጋገረ ገሊጹስዑዲ ዓረብ ኣብ ሰንዓን ሰለስተ ኣውራጃታት የመንን መጥቃዕቲ ነፈርቲ ከምዘካየደት ሑቲ ገሊጹዑስማን ሳልሕ ኣብ ዋሺንግተን ምስ ሰበ-ስልጣን ኣሜሪካ ተራኺቡ፤ ምልዓል ሃገር-በይናዊ እገዳ ኣመጒሱኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ኢትዮጵያ፡ ኤርትራን ግብጽን ዝለዓለ ትዕግስቲ ክገብራን ናብ ዲፕሎማስያዊ ዘተ ክምለሳን ጸዊዑተቐማጦ፡ ተጋደልቲ ህወሓት ካብ መቐለ ይወጹ ኣለዉ ኢሎም፤ ፈደራላዊ ሰራዊት መዓርፎ ነፈርቲ መቐለ ዳግማይ ተቖጻጺሩሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝለዓለ ትዕግስቲ ክገብራን ናብ ስምምዕ ሰላም 2018 ክምለሳን ጸዊዑፕረዚደንት ኢሳይያስን ፕረዚደንት ኣልሲሲን ኣብ ሓዳስ ኣልዓላመይን ብዛዕባ ክልተኣዊ ርክባትን ዞባዊ ምዕባለታትን ሰፊሕ ዘተ ኣካዪዶምፕረዚደንት ሶማል ህላወ እስራኤል ከምዘይቅበልን፡ ኢትዮጵያ ብመሬት ሶማል ናብ ባሕሪ መእተዊ ክትረክብ ከምዘይቃወምን ገሊጹ።ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ብዛዕባ ሰሜን ኢትዮጵያ ዕጹው ምይይጥ ከካይድ እዩኣልሲሲ ኣብ ሓዳስ ኣልዓላመይን ምስ ኢሳይያስ፡ ኣልቡርሃንን ሓሰን ሸኽ መሓሙድን ናይ ኣርባዕተ ሃገራት ርክብ ኣአንጊዱኤኤፍፒ፡ ኣብ መዓስከር ተመዛበልቲ ሸራሮ ብመጥቃዕቲ ድሮን ብውሑዱ ሸሞንተ ሰባት ተቐቲሎም ኢሉ፤ ሓደ ቆልዓ ኣብ ውሽጦም ይርከብመራሕቲ ግብጺ፡ ሱዳን፡ ኤርትራን ሶማልን ኣብ ኣልዓላመይን ሓባራዊ ኣዋጅ ኣውጺኦም፤ ምሕደራ ቀይሕ ባሕሪ ናይተን ገማግም ሃገራት ጥራይ እዩ ኢሎምኣብርሃም በላይ፡ ኣብ ትግራይ ሓድሽ ግዝያዊ ምምሕዳር ከምዝቐውምን ኣብ ውሽጢ ኣዋርሕ መረጻ ከምዝካየድን ገሊጹ፤ ሓይልታት ኤርትራ ምስ ህወሓት ኮይኖም ይዋግኡና ኣለዉ ክብል ከሲሱቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብዪ ኣሕመድ ቀዳማይ ሚኒስተር ኮይኑ ዳግማይ መሪጹ፤ ኣብዪ ቃለ ማሕላ ፈጺሙ፡ ኣሕመድ ሺደ ክኣ ኣፈ-ጉባኤ ኮይኑ ተመሪጹሑቲ ኣብ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ኣብሃ ናይ ባሊስቲክ ሚሳይል መጥቃዕቲ ከምዝፈጸመ ኣፍሊጡጋርድያን፡ ኣብ ትግራይ ዕጡቓት ኣካላት ዕድሚኦም 15 ዓመት ዝኾኑ ቆልዑ ብሓይሊ ይምልምሉ ኣለዉ ኢሉ፤ ህወሓት ነቲ ክሲ ነጺጉሃገራዊ ኮሚሽን ምሕዋይ ኢትዮጵያ ዕጡቓት ትግራይ ኣጽዋሮም ከረክቡን ናብ ማእከላት ምፍናው ክኣትዉን ጸዊዑኣዲስ ስታንዳርድ፡ ፖሊስ ፌደራል ኣብ ነገለ ቦረና ናብ ተቐማጦ ተኹሲ ከፊቱ ወዲ 17 ዓመት ቀቲሉ ሽዱሽተ ኣቑሲሉ ኢሉሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ትግራይ መኽዘን ኤጀንሲኣን መዓከናት ማሕበራት ረድኤትን ተዘሚቶም ኢላ፤ ዕዮ ረድኤት ተዓንቂፉተቐማጦ ዓዲግራት፡ ብክልተ መካይን ዝመጹ ወተሃደራት ኤርትራ ኣብታ ከተማ ከምዝረኣዩ ገሊጾም፤ የማነ ገብረመስቀል ህላወ ሰራዊት ኤርትራ ነጺጉክሪቲካል ትሬትስ ፕሮጀክት፡ ተጋደልቲ ፋኖ ናብ መቐለ ዝኸይድ መስመር ስንቂ ኣብ ክልተ ጽርግያ ቆሪጾም ኢሉኢትዮጵያ ሰራዊት ኤርትራ ናብ መሬታ ሰጊሩ ክትብል ከሲሳ፡ ብህጹጽ ክወጽእ ሓቲታኣክለድ፡ ሓይልታት ኤርትራ ብዛላምበሳ ዶብ ከምዝሰገሩን ድሮናት ኢትዮጵያ ኣብ ጉዓዳ መጥቃዕቲ ከምዝፈጸሙን ገሊጹባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ካሜሩናዊ ሲሃካ ጸሞ ኣብ ኤርትራ ፍሉይ ጸብጻብ ኣቕራቢ ኮይኑ ሸይሙተቐማጦ፡ ሓይልታት ትግራይ ካብ ሽረ ወጺኦም ኢሎም፤ ፈደራላዊ ሰራዊት ናብታ ከተማ ኣይኣተወንኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ወተሃደራዊ መዓስከራት ኢትዮጵያ ናይ ነዊሕ ክልኻ መጥቃዕቲ ክፍጸም ከምዝኽእል ኣጠንቂቑ፤ ዜጋታቱ ካብ ኣምሓራ፡ ትግራይን ዓፋርን ክወጹ ሓቲቱኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ መሰል ህይወትን ድሕንነት ሰብን ኣብ ዘስግእ ደረጃ ወዲቖም ኢሉ፤ ዋና ኮሚሽነር ብርሃኑ ኣደሎ ናይ ሰሜን ዓመጽ ውሱን ግጭት እምበር ምሉእ ኲናት ኣይኮነን ኢሉኢትዮጵያ ጉዳይ ኤርትራ ናብ ሕቡራት ሃገራት ኣምሪሓቶ፤ ጌድዮን ምስ ኣሚና ጆ መሓመድ ተራኺቡኣክለድ፡ ፈደራላዊ ሓይልታት ዕዳጋ ሓሙስ፡ ኣጽቢን ፍረወይኒን ተቖጻጺሮም ኢሉ፤ ቀጺሎም ናብ ዓዲግራት ገጾም ክንቀሳቐሱ ይጽበጌታቸው ረዳ ኣብ መቐለ ዝረአ ለውጢ ከምዘምጽእ ኣረጋጊጹ፤ ረድዋን ሑሴን ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ተቐቢሉዎግብጺ ነቲ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ርያድ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ኮኒናሃገራዊ ኮሚሽን ተሃድሶ ኣብ ትግራይ ትሽዓተ መቐበሊ ቦታታት ሰሚዩ፤ ንተዋጋእቲ ህወሓት ናይ መወዳእታ ዕድል ኢሉኣብዪ ኣሕመድ ንጌታቸው ረዳ ብደረጃ ሚኒስተር ኣማካሪ ጉዳያት ምብራቕ ኣፍሪቃ ኮይኑ ዳግም ሸይሙኣብዪ ኣሕመድ ኣብ 22 ፌደራላዊ ሚኒስትሪታት 62 ሚኒስተራት ዴኤታ ሸይሙኤርትራ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኢትዮጵያ ክኹንንን ብመሰረት ምዕራፍ ሸውዓተ ናይ ምግታእ ስጉምቲ ክወስድን ሓቲታኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ብዛዕባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ህጹጽ መጠንቀቕታታት ኣውጺኡመንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ጽባሕ 11 ጥቅምቲ ናብ መቐለ በረራ ክጅምር እዩፌደራል ፖሊስ ኢትዮጵያ ኣብ መቐለ ስርሒታት ጸጥታ ጀሚሩምንቅስቓስ ሃገራዊ ፋኖ ኣምሓራ ኣብ ሽዋ ዓሰርተ ከተማታት ተቖጻጺሩ ኢሉ፤ መብዛሕትአን ካብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ውሽጢ 150 ኪሎ ሜተር ይርከባጌታቸው ረዳ ውግእ ትግራይ ከም ዘብቀዐ ኣዊጁኣብዪ ኣሕመድ ምስ ኔታንያሁ ብተሌፎን ተዛሪቡ፤ ኢ.ኤን.ኤ ብዛዕባ ዝምድና ክልቲአን ሃገራትን ከባብያዊ ምዕባለታትን ተዘራሪቦም ኢሉሶማልያ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዘይሻራዊት ምዃና ገሊጻ፤ ምስ ግብጽን ኤርትራን ሻራ ሒዛ ዝብል ክሲ ነጺጋሰራዊት ሱዳን ካብ ኢትዮጵያ ዝኣተወ ድሮን ከምዘውደቐ ገሊጹ፤ በዓል መን ምዃኑ ግና ኣይገለጸንኤመርጀንሲ ሎየርስ፡ ነፈርቲ ውግእ ግብጺ ኣብ ውሽጢ መሬት ሱዳን ዝነበሩ ሰላማውያን ዓደንቲ ወርቂ ደብዲበን ኢሉ፤ ብውሑዱ 72 ሰባት ሞይቶም፡ ዝደሓኑ ድማ ቁጽሪ ምዉታት ካብ 200 ይበዝሕ ኢሎምኣይ.ኦ.ኤም፡ ኣብ ጥቓ ጅቡቲ ዝጠሓለት ጃልባ 139 ሰባት ከምዝሞቱን 84 ከምዝተሰወሩን ገሊጹ፤ ኩሎም 82 ዝደሓኑ ኢትዮጵያውያን እዮምባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ብሕቶ ኣመሪካ ብዛዕባ ሰሜን ኢትዮጵያ ዕጹው ምይይጥ ከካይድ እዩሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሶማሊላንድ፡ ኢትዮጵያ ርእሳ ክትከላኸል መሰል ኣለዋ ኢሉ፤ ሃገራት እቲ ከባቢ ፍልልያተን ብዘተ ክፈትሓ ጸዊዑ