YouTube Instagramሮቡዕ · 28 ጥቅምቲ 2026

ናትና ዜናNatna News

ሮቡዕ · 28 ጥቅምቲ 2026

ዜና ኤርትራን ቀርኒ ኣፍሪቃን · ናትና ቲቪ

ዜና ኤርትራን ቀርኒ ኣፍሪቃን · ናትና ቲቪ

ብቐጥታ

ሚኒስተር ፍትሒ ኢትዮጵያ ሃና ኣርኣያስላሴ፡ ንድፊ ሕግታት ግዝያዊ ፍትሒ ተዛዚሞም ኣብ ዝመጽእ መዓልትታት ክወጹ ምዃኖም ገሊጻ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ፡ ኣብ ኣምሓራ፡ ጋምቤላ፡ ኦሮምያን ቤንሻንጉል ጉምዝን ሲቪላት ከምዝተቐትሉን ከምዝተጨውዩን ገሊጹ ኤርትራውያን ትቃዳደምቲ ብሽክለታ ኣብ ሻምፕዮና መንገዲ ኣፍሪቃ ኣብ ኪሱሙ፡ ኬንያ ይወዳደሩ ኣለዉ ፊልድ ማርሻል ብርሃኑ ጁላ፡ ሓለቓ ስታፍ ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ፡ ሰራዊት ምክልኻል ንግዝያዊ መንግስቲ ከምዘይፈርስን፡ ኣስመራን ግብጽን ህወሓት ይድግፉ ከምዘለዉን ገሊጹ ኣምባሳደር ኣሜሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኤርቪን ማሲንጋ፡ ውግእ ቀዳማይ መማረጺ ክኸውን ከምዘይብሉን፡ ሲቪላዊ መዓርፎ ነፈርቲ ዘፈራርሑ ከቢድ ጌጋ ይፍጽሙ ከምዘለዉን ገሊጹ ጌታቸው ረዳ፡ ኣህጉራዊ ሕብረተሰብ ናይ ኣስመራ ‘ዘፍርስ ተራ’ ኣብ ግምት ከእቱን፡ ሕቡራት ሃገራት ንሓላዊ ምምሕዳር ትግራይ ክትድግፍን ጸዊዑ ረድዋን ሑሴን፡ ዋና ዳይረክተር ሃገራዊ ስለያን ጸጥታን ኢትዮጵያ፡ ጸጥታ ቀይሕ ባሕሪ ብውሑዳት ሃገራት ጥራይ ክረጋገጽ ከምዘይክእል ገሊጹ ኤርትራን ጋምብያን ኣብ ሕቡራት ሃገራት ብዝተፈረመ ናይ ሓባር መግለጺ ዲፕሎማስያዊ ርክብ መስሪተን ኮሚሽን ሃገራዊ ምይይጥ ኢትዮጵያ ዕማሙ ዛዚሙ፤ 394 ምኽረ ሓሳባት ናብ ፓርላማ ኣረኪቡ ረዳኢ ሃለፎም፡ ሓላፊ ኣብ ሓላዊ ምምሕዳር ትግራይ፡ ዕጡቓት ሓይልታት ይፈርሱ ከምዘለዉ ገሊጹ፤ ተዋጋእቲ ናብ መደብ ምፍታሕ ኣጽዋርን ምጽንባርን ክኣትዉ ጸዊዑ ኣብ ሞያለ ኣብ መንጎ ሓይልታት ጸጥታ ኦሮምያን ሶማሌን ውግእ ተወሊዑ፤ ኣማኢት ኢትዮጵያውያን ናብ ኬንያ ሰጊሮም ኣብ ኩርሙክ፡ ቤንሻንጉል ጉምዝ ውግእ ተወሊዑ፤ ኣክለድ ሓይልታት ትግራይ ምስ ሰራዊት ኢትዮጵያን ፖሊስ ክልልን ተዋጊኦም ኢሉ ፋኖ፡ ድሮን ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ዴራ፡ ደቡብ ጎንደር ኣብ ዝርከብ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ መጥቃዕቲ ፈጺሙ ኢሉ፤ እቲ ክሲ ኣይተረጋገጸን ኣክለድ፡ ሓይልታት ትግራይን ዕጡቓት ኣገውን ኒራቕ፡ ዞባ ዋግ ሓምራ ተቖጻጺሮም ኢሉ፤ ሰራዊት ኢትዮጵያ ድሕሪ ሓደ መዓልቲ ናብታ ከተማ ተመሊሱ ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ ዛላምበሳን ራማን ንደቡብ ተሰሒቡ ተባሂሉ፤ ሓይልታት ኤርትራ ኣብ ደቡብ ጉንደት ጉድጓድ ውግእ ይኹዕቱ ከምዘለዉ ተገሊጹ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ፡ ልዑላውነት ኤርትራ ዘይደራደር ምዃኑን፡ ክሲ ወራር ፈጠራ ምዃኑን ገሊጹ ኣብ ፊናርዋ፡ ትግራይ ብመጥቃዕቲ ድሮን ክልተ ቆልዑ ዝርከቡዎም ኣርባዕተ ሰባት ተቐቲሎም፤ እቲ መጥቃዕቲ መን ፈጺሙዎ ኣይተገልጸን ሌተና ጀነራል ፍስሃ ኪዳኑ፡ ኣዛዚ ሰራዊት ትግራይ፡ ሚልሽያታትን ወለንተኛታትን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር መንግስቲ ዝርከቡ ቦታታት ከጥቅዑ ጸዊዑ ደብረጽዮን ገብረሚካኤል፡ ትግራይ ገና ኣብ ውግእ ከምዘላን ዓወታት ከምዝረኸቡን ገሊጹ ኣብ ፋብሪካ ሽኮር ፊንጫኣ፡ ምዕራብ ኦሮምያ ዕጡቓት መጥቃዕቲ ፈጺሞም፤ ሓሙሽተ ሰባት ተቐቲሎም ክልተ ሰራሕተኛታት ተጨውዮም ኤርትራ ኣብ ኣኼባ ጀነቫ፡ ልዑላዊ ቤት ምኽሪ ሱዳን እንኮ ስልጣን መንግስቲ ክኸውን ከምዘለዎን፡ ናይ ግዳም ሓይልታት ንሓይልታት ቅልጡፍ ደገፍ (RSF) ኣጽዋር ከምዘቕርቡን ገሊጻ ፌደራላዊ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ንዮሃንስ ቡዓለው፡ ጋዜጠኛ ኣበይ ዘውዱን ብጾቶምን ኣብ ክሲ ግብረ-ሽበራ መኸተኦም ክጥብቑ ኣዚዙ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ የማነ ገብረመስቀል፡ መግለጺ ኣብይ ብዛዕባ ኢንዱስትሪ ኤርትራ ነጺጉ፤ ኢትዮጵያ ኣብ 35 ዓመታት ክሳብ 90 ቢልዮን ዶላር ሓገዝ ተቐቢላ ኢሉ ኣብይ ኣሕመድ፡ ህወሓት ስምምዕ ፕሪቶርያ ጥሒሱ ንኻልእ ዙር ውግእ ክዳሎ ጸኒሑ ኢሉ፤ መንእሰያት ትግራይ ኣጽዋሮም ከንብሩ ጸዊዑ ፌደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንትግራይ ናይ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ግዝያዊ ምምሕዳር ኣቑሙ፤ ኣብ ውሽጢ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ምርጫ ክካየድ እዩ ኢሉ ኣብይ ኣሕመድ ንሌተና ጀነራል በላይ ስዩም፡ ናይ ቀደም ኣዛዚ ሰሜን እዚ ሰራዊት ኢትዮጵያ፡ ምክትል ኮሚሽነር ጀነራል ፌደራል ፖሊስ ገይሩ መዚዙ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ሶፊያ ተስፋማርያም፡ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ‘ቅልውላው’ ከምዘየለን ኢትዮጵያ ግዝኣታት ኤርትራ ከተኽብር ከምዘለዋን ንዲፕሎማሰኛታት ኣሜሪካ ገሊጻ ኤርትራ ንሻምፕዮና ኣፍሪቃ ኣብ ኪሱሙ ትቃዳደምቲ ብሽክለታ ሰይማ፤ መርሃዊ ኩዱስ ኣብ ጋንታ ኤሊት ተሰይሙ ሰበ-ስልጣን ኣብ ኣብየ ዝርከብ ዕዳጋ ኣምየት ብመጥቃዕቲ ድሮን 73 ሰባት ተቐቲሎም ኢሎም፤ ደቡብ ሱዳን ኣምባሳደር ሱዳን ጸዊዓ ተወካሊ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያ ኦዞንያ ኦጂኤሎ፡ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ውግእ ጠጠው ክብልን ምምሕዳር ሲቪል ክምለስን ጸዊዑ ኣዛዚ ሓይሊ ሰላም ትግራይ፡ መራሕቲ ህወሓት ናብ ኤርትራ ሰጊሮም ኢሉ፤ ኤርትራን ህወሓትን እዚ ክሲ ነጺጎም ኣሜሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ድሮንን ሚሳይልን ኣቃሊዓ ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ፡ ኣብ ትግራይን ዓፋርን ውግእ ከምዝነከየን፡ ዜጋታቱ ናብ ኣምሓራ፡ ትግራይን ዓፋርን ከይጉዓዙን ኣፍሊጡ ኣብይ ኣሕመድ፡ ኤርትራ ንጸላእቲ ኢትዮጵያ መዓስከር ኮይና ምቕጻላ ጥቕሚ ከምዘይብሉን፡ ጻውዒት ኢትዮጵያ ዕሽሽ ምባል ‘ኣዝዩ ብርቱዕ ሳዕቤን’ ከምዘምጽእን ገሊጹ ነበርቲ፡ ኣብ ወሎን ሸዋን ኣብ መንጎ ፌደራላዊ ሰራዊትን ፋኖን ዝካየድ ውግእ ተጋዲዱ ኢሎም፤ ሃገራዊ ምንቅስቓስ ኣምሓራ ፋኖ ምስ ዝኾነ ካልእ ሓይሊ ወተሃደራዊ ስምምዕ ከምዘይብሉ ገሊጹ ሕብረት ሓይልታት ህዝብታት ኢትዮጵያ ንድሕነት፡ ሩብዮ ዝበሎ ‘ገንጻሊ’ን ‘ሽበራዊ’ን መግለጺ ነጺጉ፤ ንዋሽንግተን ሚዛናዊ መርገጺ ክትሕዝ ጸዊዑ ስዑዲ ዓረብ ዓቐን መጥቃዕቲ ሑቲ ኣሚና ሑቲ ኣብ ዞባ ሸብዋ ኣብ ዝርከብ ወተሃደራዊ መዓስከር የመን ሚሳይላት ወንጪፉ፤ ምምሕዳር ሸብዋ 53 ሰባት ተቐቲሎም ኢሉ ኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኤርቪን ማሲንጋ፡ ውግእ ከቶ ቀዳማይ ኣማራጺ ክኸውን ከምዘይብሉን ኩነታት ትግራይ ይህድእ ከምዘሎን ገሊጹ ህወሓት ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ መቐለ ዝኾነ ምንቅስቓስ ከይግበር ኣጠንቂቑ፤ ገታቸው ረዳ ድማ "ልሙድ ናይ ሽበራ ኣገባብ" ኢሉ ጸዊዑዎ ኣዛዚ ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ ቫይስ ኣድሚራል ኪንዱ ገዙ፡ ሓይሊ ባሕሪ ፍሉያት ኣሃዱታት ውግእን ስልጠናን የስፋሕፍሕ ከምዘሎ ገሊጹ ኣብይ ኣሕመድ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ማርኮ ሩብዮ ብተሌፎን ተዛሪቡ፤ ኢ.ኤን.ኤ ብዛዕባ ዝምድና ክልቲአን ሃገራት፡ ከባብያውን ብዙሕ-ሃገራውን ጉዳያት ተዘራሪቦም ኢሉ ACLED፡ ሓይልታት ትግራይ ፌደራላዊ ሰራዊት ድሕሪ ምውጽኡ ንዓብዪ ዓዲ ተቖጻጺሮም ኢሉ ኣብ ትግራይ ተወንዚፉ ዝነበረ መደብ DDR ተጀሚሩ፤ ነበር ተዋጋእቲ ኣብ መቐለ ኣጽዋሮም ኣረኪቦም ተመዝጊቦም ሰራዊት ኢትዮጵያ ናብ ዛላምበሳ፡ እታ ኣብ ዶብ ኤርትራ እትርከብ ከተማ፡ በጺሑ ኢሉ ሮይተርስ ሕቡራት ሃገራት ንሰሜን ኢትዮጵያ ተወሳኺ 8.5 ሚልዮን ዶላር ህጹጽ ሓገዝ ለቒቑ ዋዜማ፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ መቐለ ተማሪኹ ዝበሎ ኣጽዋርን ድሮናትን ንወተሃደራዊ ኣታሸታት ኣርእዩ ኢሉ፤ እቲ ኣጽዋር ብኤርትራን ሱዳንን ዝቐረበ እዩ ዝብል ክሲ ኣቕሪቡ ፖሊስ ጋምቤላ ኣብ ከተማ ጋምቤላ ሰዓት እቶ ኣንቢሩ፤ ረቡዕ ምሸት ብዝተፈጸመ ዕጥቃዊ መጥቃዕቲ ሲቪላት ተቐቲሎም ሓይሊ ሰላም ትግራይ፡ ሰራዊት ኤርትራ ከቢድ ክሳራ ከምዝወረዶን ናብ ዶብ ይምለስ ከምዘሎን ገሊጹ፤ ሚኒስተር የማነ ግና ነቲ ሚሊሻ ዘይእመን ኢሉ ትካል ዕደና ቢሻ ስራሕ ኣቋሪጹ፤ ሚኒስተር የማነ ንጽገና እዩ ኢሉ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ዑስማን ሳልሕ ንዲፕሎማስያዊ ማሕበረሰብ ኣብ ኣስመራ መብርሂ ሂቡ፤ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ትሕቲ ምዕራፍ 7 ዓጋቲ ስጉምቲ ክወስድ ሓቲቱ ሓይልታት ኢትዮጵያ ንራማ ተቖጻጺረን ትግራይ ቲቪ፡ ሓይልታት ትግራይ ኣብ ኮላ ተምቤን ኣብ ልዕሊ ፌደራላዊ ሰራዊት ክልተ ድብያ ኣካዪዶም ኢሉ፤ እቲ ጸብጻብ ብናጻ ኣይተረጋገጸን ሂዩማን ራይትስ ዎች፡ ኣብ ደቡብ ትግራይ ብደብዳብ ከቢድ ብረት ሲቪላት ከምዝተቐትሉን ገለ ትካላት ጥዕና ከምዝተዓጽዋን ገሊጹ ጌታቸው ረዳ፡ ኤውሮጳዊ ሕብረት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዒላማ ዝገበረ እገዳ ክውስን ጸዊዑ፤ ሚኒስተር የማነ ነቲ ክሲ መሰረት ዘይብሉ ኢሉ ነጺጉ ማሕበር ቀይሕ መስቀል ኢትዮጵያ፡ ዘዋሪ ኣምቡላንስ ኣብ ቤንሻንጉል ጉምዝ ብዕጥቃዊ መጥቃዕቲ ተቐቲሉ ኢሉ ብሪጣንያ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ምሉእ እገዳ ቪዛ ከተንብር ከምእትኽእል ኣጠንቂቓ፤ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዲፕሎማሰኛታት ገደብ ምንቅስቓስ ተግባራዊ ኮይኑ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ፡ ኣብ ትግራይ፡ ኣምሓራን ዓፋርን ዝነበረ ውግእ መብዛሕትኡ ህዱእ ከምዝኾነን ኣብ ትግራይ ሲቪላዊ ምምሕዳር ይቐውም ከምዘሎን ገሊጹ ብሪጣንያ፡ ልኡላውነትን ዶብን ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ክሕሎን ውጥረት ህጹጽ ክዝሕልን ጸዊዓ ሰራዊት ኢትዮጵያ ብዘይ ተኹሲ ናብ ዓድዋ ኣትዩ፤ ሆስፒታል ዓድዋን ቤት ጽሕፈታት መንግስትን ተዘሚቶም ኢሎም ነበርቲ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ፡ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ዋና ቤት ጽሕፈቱ ዘሎ ውክልና ኤርትራ ክመልስ ሓቲቱ፤ ተመሳሳሊ ደብዳበ ናብ ዩኔካ ተላኢኹ ኤርትራ ንሕቡራት ሃገራት ናይ መግትኢ ስጉምቲ ክወስድ ጸዊዓ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ የማነ ገብረመስቀል፡ ኢትዮጵያ ኣብ ትሽዓተ ኣዋርሕ ካብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ 365 ወተሃደራዊ ጽዕነታት ተቐቢላ ኢሉ ክልተ ካብቶም ኣብ ሓድሽ ኪዳን ዝተጠቕሱ ሸውዓተ ውድባት፡ ኣባላቱ ከምዘይኮኑ ገሊጾም ኣብ መቐለ ቤት ጽሕፈት ትግራይ ቲቪ ብድሮን ተሃሪሙ፤ እቲ ቤት ጽሕፈት ካብ ስራሕ ወጻኢ ኮዩኑ።EEPA፡ ዶብ ዓፋር ኣብ መንጎ ሰራዊት ኢትዮጵያን ኤርትራን ንጡፍ ናይ ውግእ ቀጽሪ ኮይኑ ኢሉ፤ ሰራዊት ኢትዮጵያ ናብ ውሽጢ ኤርትራ ኣትዩ ዝብል ዘይተረጋገጸ ጸብጻብ ከኣ ጠቒሱ ክልል ሶማሊ ኢትዮጵያ ብዛዕባ እቶም ዶብ ሰጊሮም ዝኣተዉ ወተሃደራት ሶማል ንፈለማ ግዜ ብወግዒ ተዛሪባ፤ እቲ ጉዳይ ብሕጋውን ዲፕሎማስያውን መስመር ይረአ ኣሎ ኢላ ኮሎኔል ተወልደ፡ ታደሰ ወረደን ብጾቱን ተፈቲሖም ዘይኮኑ ሃዲሞም ኢሉ፤ ኣርባዕቲኦም ናብ መቐለ በጺሖም ትራምፕ ናይ ኢራን መደብ መጻብቦ ሆርሙዝ ንምኽፋት ነጺጉ መንእሰያት ትግራይ ብፍርሒ ናይ ግዲ ዕስክርና ይስደዱ ኣለዉ ሂዩማን ራይትስ ዎች፡ መጥቃዕቲ ኣየር መቐለ ከም ኲናታዊ ገበን ክምርመር ኣለዎ ኢንተርነትን መስመር ተለፎንን ኣብ ትግራይ ተቛሪጹ ውግእ ናብ ኣፋር ተዘርጊሑ፡ ኣብ ኣበላ ግጥም ኣጋጢሙ ሰራዊት ሱዳን ስትራተጂካዊት ከተማ ሶደሪ ተቖጻጺሩ ወዘማ፡ ላዕለዎት ሓለፍቲ ጸጥታ ትግራይ ተታሒዞም ኢሉ ኢትዮጵያ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ጉዳይ መእተዊ ባሕሪ ኣልዒላ ኣብ ደሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ዝወደቐት ነፋሪት 17 ሰባት ቀቲላ ፓትርያርክ ተዋህዶ ኢትዮጵያ ኣብ በዓል መስቀል ሰላምን ዕርቅን ጸዊዑ ቬኔዝዌላ 39 ፖለቲካዊ እሱራት ፈንያ ምውሳኽ ዋጋታት ጅቡቲ ንኢትዮጵያውያን ኣውቲስታታት ከበድቲ መካይን ጸቒጡ ሱዕዲ ዓረብ፡ ሕቡራት ሃገራት ሆርሙዝ፡ ባብ ኤል-መንደብን ቀይሕ ባሕርን ክሕሉ ጸዊዓ ሕብረት ኤውሮጳ ኣስታት 710 ሚልዮን ዩሮ ሓድሽ ደገፍ ኣወጊኑ ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ጀርመንን ሩስያን ድሕሪ 2022 ንፈለማ ግዜ ተራኺቦም ሕቡራት ሃገራት፡ ኢትዮጵያ ናብ ምሉእ ውግእ ከይትምለስ ኣጠንቂቑ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ ቤት መስተ ዝተፈጸመ ተኹሲ 17 ሰባት ቀቲሉ ኤርትራውያን ትቃዳደምቲ ብሽክለታ ኣብ ውድድር ዓለም ኣብ ሞንትርያል ይወዳደሩ ኣለዉ ኣልቡርሃን ቪዛ ከምዘየድልዮን፡ ናይ ኣሜሪካ እማመ ቶኩስን ነጺጉ ኣብ ትግራይ መስመራት ተለኮሙኒከሽንን ኢንተርነትን ተቛርጹ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ ክልተ ተፈላለየ ጃምላዊ ተኹሲ እንተወሓደ 27 ሰባት ተቐትሉ ሓካይም ሱዳን፡ RSF ኣብ ሶዳሪ ዝርከብ ሆስፒታል ዘሚቱን ኣዕንዩን ኢሎም ሱዳን ትሪብዩን፡ RSF ካብ ነዳዲ ደቡብ ሱዳን ብበርሚል 4 ዶላር ይወስድ ኣሎ ኢሉ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ መዓልቲ ልዕሊ 400 ሱዳናውያን ናብ ቻድ ይሳገሩ ኣለዉ ኢሉ ኣብ ማእከላይ ሱዳን ዓብዪ መኽዘን ነዳዲ ብድሮን ተሃሪሙ ኤርትራ ክሲ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ኢትዮጵያ ነጺጋቶ ፋኖ፡ መካይንን ኣጽዋርን ሰራዊት ማረኽና ኢሉ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ኢትዮጵያ፡ ብልቦናን ዓቕልን ንምላሽ ኣለና ኢሉ ኣብ ብሪጣንያ ጥቓ መደበር ኣየር ብሓይልታት ኣሜሪካ ዝጥቀመሉ ሰባት ተኣሲሮም በዓል መስቀል ብሃገር ደረጃ ተባዒሉ፤ ኣቡነ ባስልዮስ ኣብ ኣስመራ ጸሎት መሪሖም ፓትርያርክ ኣቡነ ማትያስ ኣብ ደመራ መስቀል ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሰላም ክህሉ ጸዊዑ ፕረዚደንት ታየ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ሕቶ መእተዊ ባሕርን ምዕራይ ባይቶ ጸጥታን ኣልዒሉ ላዕለዋይ ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ትግራይ ሓሙሽተ ኣብያተ ትምህርቲ ተሃሪሞም ኢሉ፤ ውጥረት ክወርድ ጸዊዑ ጃፓን ምኽባር ውዕል ፕሪቶርያ ጠሊባ፤ ብሪጣንያ መጥቃዕቲ ሓይልታት ትግራይ ኮኒና ኣብ ኤልዖቤድ ማእከል መዕቆቢ ተፈናቐልቲ ብድሮን ተሃሪሙ፤ ክልተ ሰባት ሞይቶም ሱዕዲ ዓረብ ናይ ረድኤት መኪናኣ ብድሮን ምጥቃዓ ናብ ሕቡራት ሃገራት ክሲ ኣቕሪባ ኤርትራ ኣብ ሞንትርያል ኣብ ዝተኻየደ 195 ጉባኤ UCI ተሳትፋ ኣብ ዓዲ ሃዎሻ ናይ 180,000 ሜተር ኪዩብ ሓድሽ ዲጋ ተመሪቑ ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ ሱዳን፡ ዋዕላ ገበን ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤማራት ምክያዱ ነጺጋ ሱዳን ትሪብዩን፡ ኣዛዚ ጉጅለ RSF ምስ 50 ተዋጋእቲ ናብ ሰራዊት ሱዳን ተጸምቢሩ ኢሉ ትራምፕ ናይ ኢራን ናይ ሸውዓተ መዓልቲ እማመ ነጺጉ፤ ኢራን ድሕር ኣይንብልን ኢላ ዑስማን ሳልሕ ምስ ሚኒስተራት ኣልጀርያ፡ ቡርኪናፋሶን ግብጽን ብዛዕባ ጸጥታ ቀይሕ ባሕሪ ተዘራሪቡ ኢትዮጵያውያን ኣብ ማራቶን በርሊን ተዓዊቶም፤ ኣሰፋ ናይ ዓለም ሪኮርድ ብ1:08 ኣምሊጣታ ኣልጀዚራ፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ ንሰቆጣ ተመሊሱ ሒዙ ኢሉ፤ ናብ ኣላማጣ እውን ይቐርብ ኣሎ ተባሂሉ ሱዳንን ግብጽን ክሲ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ኢትዮጵያ ነጺገን፤ ሱዳን RSF ካብ መሬት ኢትዮጵያ ደገፍ ረኺቡ ኢላ ሓላፊ ሰልፊ ዓፋር፡ ሓይልታት ትግራይ ኣብ ዞባ 2ን 4ን ሰለስተ ከተማታት ሒዘን ኢሉ፤ ኤኤፍፒ ዒረብቲ ከምዝወደቐት ገሊጹ ምምሕዳር ዳርፉር መሕለፊ ዶብ ቲና ምስ ቻድ ንሰብኣዊ ሓገዝ ደጊሙ ከፊቱዎ ወሰኽ ዋጋ ናብራ ኣብ ጅቡቲ ንኢትዮጵያውያን መራሕቲ ከበድቲ መካይን ኣጸጊሙ ፕረዚደንት ክልል ዓፋር፡ ሰራዊት ኤርትራ ኣብቲ ኲናት ብቐጥታ ይሳተፍ ኣሎ ክብል ከሲሱ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ እስራኤል፡ ኣብ ላሊበላ ተዓጊቶም ንዘለዉ ኣስታት 20 እስራኤላውያን ንምውጻእ ይጽዕር ኣሎ ፈደራላዊ ሰራዊትን ሓይልታት ትግራይን ኣብ ሰለስተ ግንባር ይዋጉኡ ኣለዉ፤ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣላማጣን ሰቆጣን ሒዙ፡ ሓይልታት ትግራይ ድማ ናብ ዓፋር ሰጊሮም UCI ንግርማይ፡ ሙሉእብርሃንን ሓላፊ ስፖርት ኤርትራን ብሰንኪ ክዳን ብገንዘብ ቀጺዑ ሰራዊት ሱዳን ኣብ ሰሜን ኮርዶፋን ድሮን RSF ኣውዲቑ፤ ነፈርቲ ውግእ ናብ ኒያላ ተመሊሰን ደብዲበን ኣብ ቀጽሪ መዓርፎ ነፈርቲ ኮምቦልቻ ነተጒ ተሰሚዑ፡ በረራታት ደው ኢሎም ሕቡራት ሃገራትን ሕብረት ኣፍሪቃን ናይ ኦባሳንጆ ሓድሽ ጻዕሪ ምምእዛን ደጊፎም፤ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ናብ ቀጥታዊ ዘተ ክምለሱ ጸዊዖም ኣህጉራዊ ኮሚተ ቀይሕ መስቀል ተዓዘብቲ ሕብረት ኣፍሪቃን ሰራሕተኛታት ኢትዮጵያ ኤርላይንስን ዘጠቓልሉ 161 ሰባት ካብ መቐለ ናብ ሰመራ ኣሰጋጊሩ ሰራዊት ሶማልን ንዝወረደ ፕረዚደንት ደቡብ ምዕራብ ዝድግፉ ሓይልታትን ኣብ ባይዶዋ ተዋጊኦም MSF፡ ኣብ ሆስፒታላት ቆረምን ኣላማጣን ዝኣተዉ ቁስለኛታት ኲናት ብኣርባዕተ መዓልቲ ካብ 180 ናብ ልዕሊ 420 ዓሪጎም ኢሉ ቤት ምኽሪ ሚኒስተራት ኢትዮጵያ ምምሕያሽ ኣዋጅ ሰራዊት ምክልኻል ኣጽዲቑ ናብ ፓርላማ ኣሕሊፉ ሚኒስተር ዑስማን ሳልሕ ኣብ ሕቡራት ሃገራት፡ እቲ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘናወጸ ኲናትን ብስም ሰብኣዊ ሓገዝ ዝካየድ ኢድ ምእታውን ደው ክብል ጸዊዑ ሕብረት ኤውሮጳ ንኢትዮጵያ 61 ሚልዮን ዩሮ ሰብኣዊ ሓገዝ መዲቡ፤ OCHA ምብጻሕ ረድኤት ብኸቢድ ተዓጊቱ ኢሉ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ መጥቃዕትታት ህወሓት ኮኒና፡ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ጠጠው ከምእትብል ገሊጻ ሰራዊት ትግራይ መንገዲ ጁቡቲ ኢትዮጵያ ክዓጽውዎ ቀሪቦም፤ ኣብ ዓፋር ብውሑዱ 150 ሽሕ ተመዛቢሎም ሽዱሽተ ሰነተራት ኣሜሪካ ሩብዮ ኣብ ትግራይ ናብ ዘተ ንምምላስ ክዋሳእ ጸዊዖም፤ ውድቀት እገዳ ድማ ነቒፎም ኣልጀዚራ፡ ፈደራላዊ ሰራዊት ናብ ውሽጢ ትግራይ ልዕሊ 150 ኪሎሜተር ኣትዩ ንመኾኒ፡ ዋጀናን ዓዲ ጉዶምን ሒዙ ኢሉ ኣብ ቀጽሪ መደበር ኣየር ሓይሊ ቢሾፍቱ ክልተ ናይ ድሮን ነተጒታት ተፈጺሞም፤ ላዕለዋይ በራሪ ካሳሁን ለማ ተቐቲሉ ቀጥታ፡ ኤርትራ ኣንጻር ደቡብ ኣፍሪቃ — መረጻ ዋንጫ ኣፍሪቃ ብሉምበርግ፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክልተ ነተጒታት ተሰሚዖም፡ በረራ ድሮን ድማ ተኣጊዱ ኢሉ ሰረቕቲ ባሕሪ ሓሙሽተ ኣባላት እታ ዝተጨውየት መርከብ ነዳዲ ሆነር 25 ቀቲሎም፤ ሓይልታት ፑንትላንድ እታ መርከብ ኣድሒኖም 16 ሰረቕቲ ማሪኾም ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ብጽሒት ማይ ኒል ክዕጸፍ ጠሊቡ፡ ሓደስቲ ሓጽብታት ድማ ነጺጉ ዶቸ ቬለ፡ ኣብ ዕዳጋ ኣላማጣ 11 ሰባት ተቐቲሎም 15 ተወጊኦም ክብሉ ተቐማጦ ገሊጾም ኢሉ፤ እቲ ክሲ በበይኑ ኣይተረጋገጸን ኢትዮጵያ ዲፕሎማሰኛ ግብጺ ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓት ካብ ሃገር ክወጽእ ኣዚዛ፤ ግብጺ ድማ ኣማኻሪ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ኣብ ካይሮ ክወጽእ ኣዚዛ ቤት ምኽሪ ክልል ሶማሊ ኢትዮጵያ ሙስጠፋ ዑመር ፕረዚደንትን ኢብራሂም ዑስማን ፋራሕ ምክትል ፕረዚደንትን ኮይኖም ዳግማይ መሪጹ ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ዘሎ ኩሉ ዲፕሎማስያዊ ርክባት በቲኻ፤ ኢትዮጵያ ወደባትን ገማግም ባሕርን ኤርትራ ወሪራ ክትብል ከሲሳ ኢትዮጵያ ኤምባሲኣ ኣብ ኣስመራ ዓጽያ፡ 10 ዲፕሎማሰኛታት ኤርትራ ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓት ካብ ሃገር ክወጹ ኣዚዛ ቢቢሲ፡ ኣብ ከባቢ ኣላማጣ ብሰለስተ መዓልቲ ውግእ ብውሑዱ 52 ሲቪላት ተቐቲሎም ኢሉ፤ ልዕሊ 700 ቁስለኛታት ናብ ሆስፒታላት ኣትዮም ብሉምበርግ፡ ኢትዮጵያ ልዕሊ 3,000 ወተሃደራት ካብ ሶማል ከተውጽእ መዲባ ኢሉ፤ ሶማል ዝኾነ ሓበሬታ ከምዘይተዋህባ ገሊጻ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብዛዕባ ጸጥታ ቀይሕ ባሕርን ተፋሰስ ኒልን ዝዝቲ ጉባኤ መራሕቲ ሃገራት ንምክፋል ናብ ግብጺ ተጓዒዙ ዶ/ር ደብረጽዮን፡ እቲ ውግእ ናብ ሓድሽን ወሳንን ምዕራፍ ከምዝተሰጋገረ ገሊጹ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ሰንዓን ሰለስተ ኣውራጃታት የመንን መጥቃዕቲ ነፈርቲ ከምዘካየደት ሑቲ ገሊጹ ዑስማን ሳልሕ ኣብ ዋሺንግተን ምስ ሰበ-ስልጣን ኣሜሪካ ተራኺቡ፤ ምልዓል ሃገር-በይናዊ እገዳ ኣመጒሱ ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ኢትዮጵያ፡ ኤርትራን ግብጽን ዝለዓለ ትዕግስቲ ክገብራን ናብ ዲፕሎማስያዊ ዘተ ክምለሳን ጸዊዑ ተቐማጦ፡ ተጋደልቲ ህወሓት ካብ መቐለ ይወጹ ኣለዉ ኢሎም፤ ፈደራላዊ ሰራዊት መዓርፎ ነፈርቲ መቐለ ዳግማይ ተቖጻጺሩ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝለዓለ ትዕግስቲ ክገብራን ናብ ስምምዕ ሰላም 2018 ክምለሳን ጸዊዑ ፕረዚደንት ኢሳይያስን ፕረዚደንት ኣልሲሲን ኣብ ሓዳስ ኣልዓላመይን ብዛዕባ ክልተኣዊ ርክባትን ዞባዊ ምዕባለታትን ሰፊሕ ዘተ ኣካዪዶም ፕረዚደንት ሶማል ህላወ እስራኤል ከምዘይቅበልን፡ ኢትዮጵያ ብመሬት ሶማል ናብ ባሕሪ መእተዊ ክትረክብ ከምዘይቃወምን ገሊጹ።ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ብዛዕባ ሰሜን ኢትዮጵያ ዕጹው ምይይጥ ከካይድ እዩ ኣልሲሲ ኣብ ሓዳስ ኣልዓላመይን ምስ ኢሳይያስ፡ ኣልቡርሃንን ሓሰን ሸኽ መሓሙድን ናይ ኣርባዕተ ሃገራት ርክብ ኣአንጊዱ ኤኤፍፒ፡ ኣብ መዓስከር ተመዛበልቲ ሸራሮ ብመጥቃዕቲ ድሮን ብውሑዱ ሸሞንተ ሰባት ተቐቲሎም ኢሉ፤ ሓደ ቆልዓ ኣብ ውሽጦም ይርከብ መራሕቲ ግብጺ፡ ሱዳን፡ ኤርትራን ሶማልን ኣብ ኣልዓላመይን ሓባራዊ ኣዋጅ ኣውጺኦም፤ ምሕደራ ቀይሕ ባሕሪ ናይተን ገማግም ሃገራት ጥራይ እዩ ኢሎም ኣብርሃም በላይ፡ ኣብ ትግራይ ሓድሽ ግዝያዊ ምምሕዳር ከምዝቐውምን ኣብ ውሽጢ ኣዋርሕ መረጻ ከምዝካየድን ገሊጹ፤ ሓይልታት ኤርትራ ምስ ህወሓት ኮይኖም ይዋግኡና ኣለዉ ክብል ከሲሱ ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብዪ ኣሕመድ ቀዳማይ ሚኒስተር ኮይኑ ዳግማይ መሪጹ፤ ኣብዪ ቃለ ማሕላ ፈጺሙ፡ ኣሕመድ ሺደ ክኣ ኣፈ-ጉባኤ ኮይኑ ተመሪጹ ሑቲ ኣብ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ኣብሃ ናይ ባሊስቲክ ሚሳይል መጥቃዕቲ ከምዝፈጸመ ኣፍሊጡ ጋርድያን፡ ኣብ ትግራይ ዕጡቓት ኣካላት ዕድሚኦም 15 ዓመት ዝኾኑ ቆልዑ ብሓይሊ ይምልምሉ ኣለዉ ኢሉ፤ ህወሓት ነቲ ክሲ ነጺጉ ሃገራዊ ኮሚሽን ምሕዋይ ኢትዮጵያ ዕጡቓት ትግራይ ኣጽዋሮም ከረክቡን ናብ ማእከላት ምፍናው ክኣትዉን ጸዊዑ ኣዲስ ስታንዳርድ፡ ፖሊስ ፌደራል ኣብ ነገለ ቦረና ናብ ተቐማጦ ተኹሲ ከፊቱ ወዲ 17 ዓመት ቀቲሉ ሽዱሽተ ኣቑሲሉ ኢሉ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ትግራይ መኽዘን ኤጀንሲኣን መዓከናት ማሕበራት ረድኤትን ተዘሚቶም ኢላ፤ ዕዮ ረድኤት ተዓንቂፉ ተቐማጦ ዓዲግራት፡ ብክልተ መካይን ዝመጹ ወተሃደራት ኤርትራ ኣብታ ከተማ ከምዝረኣዩ ገሊጾም፤ የማነ ገብረመስቀል ህላወ ሰራዊት ኤርትራ ነጺጉ ክሪቲካል ትሬትስ ፕሮጀክት፡ ተጋደልቲ ፋኖ ናብ መቐለ ዝኸይድ መስመር ስንቂ ኣብ ክልተ ጽርግያ ቆሪጾም ኢሉ ኢትዮጵያ ሰራዊት ኤርትራ ናብ መሬታ ሰጊሩ ክትብል ከሲሳ፡ ብህጹጽ ክወጽእ ሓቲታ ኣክለድ፡ ሓይልታት ኤርትራ ብዛላምበሳ ዶብ ከምዝሰገሩን ድሮናት ኢትዮጵያ ኣብ ጉዓዳ መጥቃዕቲ ከምዝፈጸሙን ገሊጹ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ካሜሩናዊ ሲሃካ ጸሞ ኣብ ኤርትራ ፍሉይ ጸብጻብ ኣቕራቢ ኮይኑ ሸይሙ ተቐማጦ፡ ሓይልታት ትግራይ ካብ ሽረ ወጺኦም ኢሎም፤ ፈደራላዊ ሰራዊት ናብታ ከተማ ኣይኣተወን ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ወተሃደራዊ መዓስከራት ኢትዮጵያ ናይ ነዊሕ ክልኻ መጥቃዕቲ ክፍጸም ከምዝኽእል ኣጠንቂቑ፤ ዜጋታቱ ካብ ኣምሓራ፡ ትግራይን ዓፋርን ክወጹ ሓቲቱ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ መሰል ህይወትን ድሕንነት ሰብን ኣብ ዘስግእ ደረጃ ወዲቖም ኢሉ፤ ዋና ኮሚሽነር ብርሃኑ ኣደሎ ናይ ሰሜን ዓመጽ ውሱን ግጭት እምበር ምሉእ ኲናት ኣይኮነን ኢሉ ኢትዮጵያ ጉዳይ ኤርትራ ናብ ሕቡራት ሃገራት ኣምሪሓቶ፤ ጌድዮን ምስ ኣሚና ጆ መሓመድ ተራኺቡ ኣክለድ፡ ፈደራላዊ ሓይልታት ዕዳጋ ሓሙስ፡ ኣጽቢን ፍረወይኒን ተቖጻጺሮም ኢሉ፤ ቀጺሎም ናብ ዓዲግራት ገጾም ክንቀሳቐሱ ይጽበ ጌታቸው ረዳ ኣብ መቐለ ዝረአ ለውጢ ከምዘምጽእ ኣረጋጊጹ፤ ረድዋን ሑሴን ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ተቐቢሉዎ ግብጺ ነቲ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ርያድ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ኮኒና ሃገራዊ ኮሚሽን ተሃድሶ ኣብ ትግራይ ትሽዓተ መቐበሊ ቦታታት ሰሚዩ፤ ንተዋጋእቲ ህወሓት ናይ መወዳእታ ዕድል ኢሉ ኣብዪ ኣሕመድ ንጌታቸው ረዳ ብደረጃ ሚኒስተር ኣማካሪ ጉዳያት ምብራቕ ኣፍሪቃ ኮይኑ ዳግም ሸይሙ ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ 22 ፌደራላዊ ሚኒስትሪታት 62 ሚኒስተራት ዴኤታ ሸይሙ ኤርትራ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኢትዮጵያ ክኹንንን ብመሰረት ምዕራፍ ሸውዓተ ናይ ምግታእ ስጉምቲ ክወስድን ሓቲታ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ብዛዕባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ህጹጽ መጠንቀቕታታት ኣውጺኡ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ጽባሕ 11 ጥቅምቲ ናብ መቐለ በረራ ክጅምር እዩ ፌደራል ፖሊስ ኢትዮጵያ ኣብ መቐለ ስርሒታት ጸጥታ ጀሚሩ ምንቅስቓስ ሃገራዊ ፋኖ ኣምሓራ ኣብ ሽዋ ዓሰርተ ከተማታት ተቖጻጺሩ ኢሉ፤ መብዛሕትአን ካብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ውሽጢ 150 ኪሎ ሜተር ይርከባ ጌታቸው ረዳ ውግእ ትግራይ ከም ዘብቀዐ ኣዊጁ ኣብዪ ኣሕመድ ምስ ኔታንያሁ ብተሌፎን ተዛሪቡ፤ ኢ.ኤን.ኤ ብዛዕባ ዝምድና ክልቲአን ሃገራትን ከባብያዊ ምዕባለታትን ተዘራሪቦም ኢሉ ሶማልያ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዘይሻራዊት ምዃና ገሊጻ፤ ምስ ግብጽን ኤርትራን ሻራ ሒዛ ዝብል ክሲ ነጺጋ ሰራዊት ሱዳን ካብ ኢትዮጵያ ዝኣተወ ድሮን ከምዘውደቐ ገሊጹ፤ በዓል መን ምዃኑ ግና ኣይገለጸን ኤመርጀንሲ ሎየርስ፡ ነፈርቲ ውግእ ግብጺ ኣብ ውሽጢ መሬት ሱዳን ዝነበሩ ሰላማውያን ዓደንቲ ወርቂ ደብዲበን ኢሉ፤ ብውሑዱ 72 ሰባት ሞይቶም፡ ዝደሓኑ ድማ ቁጽሪ ምዉታት ካብ 200 ይበዝሕ ኢሎም ኣይ.ኦ.ኤም፡ ኣብ ጥቓ ጅቡቲ ዝጠሓለት ጃልባ 139 ሰባት ከምዝሞቱን 84 ከምዝተሰወሩን ገሊጹ፤ ኩሎም 82 ዝደሓኑ ኢትዮጵያውያን እዮም ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ብሕቶ ኣመሪካ ብዛዕባ ሰሜን ኢትዮጵያ ዕጹው ምይይጥ ከካይድ እዩ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሶማሊላንድ፡ ኢትዮጵያ ርእሳ ክትከላኸል መሰል ኣለዋ ኢሉ፤ ሃገራት እቲ ከባቢ ፍልልያተን ብዘተ ክፈትሓ ጸዊዑ

ሚኒስተር ፍትሒ ኢትዮጵያ ሃና ኣርኣያስላሴ፡ ንድፊ ሕግታት ግዝያዊ ፍትሒ ተዛዚሞም ኣብ ዝመጽእ መዓልትታት ክወጹ ምዃኖም ገሊጻ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ፡ ኣብ ኣምሓራ፡ ጋምቤላ፡ ኦሮምያን ቤንሻንጉል ጉምዝን ሲቪላት ከምዝተቐትሉን ከምዝተጨውዩን ገሊጹ ኤርትራውያን ትቃዳደምቲ ብሽክለታ ኣብ ሻምፕዮና መንገዲ ኣፍሪቃ ኣብ ኪሱሙ፡ ኬንያ ይወዳደሩ ኣለዉ ፊልድ ማርሻል ብርሃኑ ጁላ፡ ሓለቓ ስታፍ ሓይልታት ምክልኻል ኢትዮጵያ፡ ሰራዊት ምክልኻል ንግዝያዊ መንግስቲ ከምዘይፈርስን፡ ኣስመራን ግብጽን ህወሓት ይድግፉ ከምዘለዉን ገሊጹ ኣምባሳደር ኣሜሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኤርቪን ማሲንጋ፡ ውግእ ቀዳማይ መማረጺ ክኸውን ከምዘይብሉን፡ ሲቪላዊ መዓርፎ ነፈርቲ ዘፈራርሑ ከቢድ ጌጋ ይፍጽሙ ከምዘለዉን ገሊጹ ጌታቸው ረዳ፡ ኣህጉራዊ ሕብረተሰብ ናይ ኣስመራ ‘ዘፍርስ ተራ’ ኣብ ግምት ከእቱን፡ ሕቡራት ሃገራት ንሓላዊ ምምሕዳር ትግራይ ክትድግፍን ጸዊዑ ረድዋን ሑሴን፡ ዋና ዳይረክተር ሃገራዊ ስለያን ጸጥታን ኢትዮጵያ፡ ጸጥታ ቀይሕ ባሕሪ ብውሑዳት ሃገራት ጥራይ ክረጋገጽ ከምዘይክእል ገሊጹ ኤርትራን ጋምብያን ኣብ ሕቡራት ሃገራት ብዝተፈረመ ናይ ሓባር መግለጺ ዲፕሎማስያዊ ርክብ መስሪተን ኮሚሽን ሃገራዊ ምይይጥ ኢትዮጵያ ዕማሙ ዛዚሙ፤ 394 ምኽረ ሓሳባት ናብ ፓርላማ ኣረኪቡ ረዳኢ ሃለፎም፡ ሓላፊ ኣብ ሓላዊ ምምሕዳር ትግራይ፡ ዕጡቓት ሓይልታት ይፈርሱ ከምዘለዉ ገሊጹ፤ ተዋጋእቲ ናብ መደብ ምፍታሕ ኣጽዋርን ምጽንባርን ክኣትዉ ጸዊዑ ኣብ ሞያለ ኣብ መንጎ ሓይልታት ጸጥታ ኦሮምያን ሶማሌን ውግእ ተወሊዑ፤ ኣማኢት ኢትዮጵያውያን ናብ ኬንያ ሰጊሮም ኣብ ኩርሙክ፡ ቤንሻንጉል ጉምዝ ውግእ ተወሊዑ፤ ኣክለድ ሓይልታት ትግራይ ምስ ሰራዊት ኢትዮጵያን ፖሊስ ክልልን ተዋጊኦም ኢሉ ፋኖ፡ ድሮን ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ዴራ፡ ደቡብ ጎንደር ኣብ ዝርከብ ቀዳማይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ መጥቃዕቲ ፈጺሙ ኢሉ፤ እቲ ክሲ ኣይተረጋገጸን ኣክለድ፡ ሓይልታት ትግራይን ዕጡቓት ኣገውን ኒራቕ፡ ዞባ ዋግ ሓምራ ተቖጻጺሮም ኢሉ፤ ሰራዊት ኢትዮጵያ ድሕሪ ሓደ መዓልቲ ናብታ ከተማ ተመሊሱ ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ ዛላምበሳን ራማን ንደቡብ ተሰሒቡ ተባሂሉ፤ ሓይልታት ኤርትራ ኣብ ደቡብ ጉንደት ጉድጓድ ውግእ ይኹዕቱ ከምዘለዉ ተገሊጹ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ፡ ልዑላውነት ኤርትራ ዘይደራደር ምዃኑን፡ ክሲ ወራር ፈጠራ ምዃኑን ገሊጹ ኣብ ፊናርዋ፡ ትግራይ ብመጥቃዕቲ ድሮን ክልተ ቆልዑ ዝርከቡዎም ኣርባዕተ ሰባት ተቐቲሎም፤ እቲ መጥቃዕቲ መን ፈጺሙዎ ኣይተገልጸን ሌተና ጀነራል ፍስሃ ኪዳኑ፡ ኣዛዚ ሰራዊት ትግራይ፡ ሚልሽያታትን ወለንተኛታትን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር መንግስቲ ዝርከቡ ቦታታት ከጥቅዑ ጸዊዑ ደብረጽዮን ገብረሚካኤል፡ ትግራይ ገና ኣብ ውግእ ከምዘላን ዓወታት ከምዝረኸቡን ገሊጹ ኣብ ፋብሪካ ሽኮር ፊንጫኣ፡ ምዕራብ ኦሮምያ ዕጡቓት መጥቃዕቲ ፈጺሞም፤ ሓሙሽተ ሰባት ተቐቲሎም ክልተ ሰራሕተኛታት ተጨውዮም ኤርትራ ኣብ ኣኼባ ጀነቫ፡ ልዑላዊ ቤት ምኽሪ ሱዳን እንኮ ስልጣን መንግስቲ ክኸውን ከምዘለዎን፡ ናይ ግዳም ሓይልታት ንሓይልታት ቅልጡፍ ደገፍ (RSF) ኣጽዋር ከምዘቕርቡን ገሊጻ ፌደራላዊ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ንዮሃንስ ቡዓለው፡ ጋዜጠኛ ኣበይ ዘውዱን ብጾቶምን ኣብ ክሲ ግብረ-ሽበራ መኸተኦም ክጥብቑ ኣዚዙ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ የማነ ገብረመስቀል፡ መግለጺ ኣብይ ብዛዕባ ኢንዱስትሪ ኤርትራ ነጺጉ፤ ኢትዮጵያ ኣብ 35 ዓመታት ክሳብ 90 ቢልዮን ዶላር ሓገዝ ተቐቢላ ኢሉ ኣብይ ኣሕመድ፡ ህወሓት ስምምዕ ፕሪቶርያ ጥሒሱ ንኻልእ ዙር ውግእ ክዳሎ ጸኒሑ ኢሉ፤ መንእሰያት ትግራይ ኣጽዋሮም ከንብሩ ጸዊዑ ፌደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንትግራይ ናይ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ግዝያዊ ምምሕዳር ኣቑሙ፤ ኣብ ውሽጢ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ምርጫ ክካየድ እዩ ኢሉ ኣብይ ኣሕመድ ንሌተና ጀነራል በላይ ስዩም፡ ናይ ቀደም ኣዛዚ ሰሜን እዚ ሰራዊት ኢትዮጵያ፡ ምክትል ኮሚሽነር ጀነራል ፌደራል ፖሊስ ገይሩ መዚዙ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ሶፊያ ተስፋማርያም፡ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ‘ቅልውላው’ ከምዘየለን ኢትዮጵያ ግዝኣታት ኤርትራ ከተኽብር ከምዘለዋን ንዲፕሎማሰኛታት ኣሜሪካ ገሊጻ ኤርትራ ንሻምፕዮና ኣፍሪቃ ኣብ ኪሱሙ ትቃዳደምቲ ብሽክለታ ሰይማ፤ መርሃዊ ኩዱስ ኣብ ጋንታ ኤሊት ተሰይሙ ሰበ-ስልጣን ኣብ ኣብየ ዝርከብ ዕዳጋ ኣምየት ብመጥቃዕቲ ድሮን 73 ሰባት ተቐቲሎም ኢሎም፤ ደቡብ ሱዳን ኣምባሳደር ሱዳን ጸዊዓ ተወካሊ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኢትዮጵያ ኦዞንያ ኦጂኤሎ፡ ኣብ ትግራይ ዝካየድ ውግእ ጠጠው ክብልን ምምሕዳር ሲቪል ክምለስን ጸዊዑ ኣዛዚ ሓይሊ ሰላም ትግራይ፡ መራሕቲ ህወሓት ናብ ኤርትራ ሰጊሮም ኢሉ፤ ኤርትራን ህወሓትን እዚ ክሲ ነጺጎም ኣሜሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ድሮንን ሚሳይልን ኣቃሊዓ ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ፡ ኣብ ትግራይን ዓፋርን ውግእ ከምዝነከየን፡ ዜጋታቱ ናብ ኣምሓራ፡ ትግራይን ዓፋርን ከይጉዓዙን ኣፍሊጡ ኣብይ ኣሕመድ፡ ኤርትራ ንጸላእቲ ኢትዮጵያ መዓስከር ኮይና ምቕጻላ ጥቕሚ ከምዘይብሉን፡ ጻውዒት ኢትዮጵያ ዕሽሽ ምባል ‘ኣዝዩ ብርቱዕ ሳዕቤን’ ከምዘምጽእን ገሊጹ ነበርቲ፡ ኣብ ወሎን ሸዋን ኣብ መንጎ ፌደራላዊ ሰራዊትን ፋኖን ዝካየድ ውግእ ተጋዲዱ ኢሎም፤ ሃገራዊ ምንቅስቓስ ኣምሓራ ፋኖ ምስ ዝኾነ ካልእ ሓይሊ ወተሃደራዊ ስምምዕ ከምዘይብሉ ገሊጹ ሕብረት ሓይልታት ህዝብታት ኢትዮጵያ ንድሕነት፡ ሩብዮ ዝበሎ ‘ገንጻሊ’ን ‘ሽበራዊ’ን መግለጺ ነጺጉ፤ ንዋሽንግተን ሚዛናዊ መርገጺ ክትሕዝ ጸዊዑ ስዑዲ ዓረብ ዓቐን መጥቃዕቲ ሑቲ ኣሚና ሑቲ ኣብ ዞባ ሸብዋ ኣብ ዝርከብ ወተሃደራዊ መዓስከር የመን ሚሳይላት ወንጪፉ፤ ምምሕዳር ሸብዋ 53 ሰባት ተቐቲሎም ኢሉ ኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኤርቪን ማሲንጋ፡ ውግእ ከቶ ቀዳማይ ኣማራጺ ክኸውን ከምዘይብሉን ኩነታት ትግራይ ይህድእ ከምዘሎን ገሊጹ ህወሓት ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ መቐለ ዝኾነ ምንቅስቓስ ከይግበር ኣጠንቂቑ፤ ገታቸው ረዳ ድማ "ልሙድ ናይ ሽበራ ኣገባብ" ኢሉ ጸዊዑዎ ኣዛዚ ሓይሊ ባሕሪ ኢትዮጵያ ቫይስ ኣድሚራል ኪንዱ ገዙ፡ ሓይሊ ባሕሪ ፍሉያት ኣሃዱታት ውግእን ስልጠናን የስፋሕፍሕ ከምዘሎ ገሊጹ ኣብይ ኣሕመድ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ማርኮ ሩብዮ ብተሌፎን ተዛሪቡ፤ ኢ.ኤን.ኤ ብዛዕባ ዝምድና ክልቲአን ሃገራት፡ ከባብያውን ብዙሕ-ሃገራውን ጉዳያት ተዘራሪቦም ኢሉ ACLED፡ ሓይልታት ትግራይ ፌደራላዊ ሰራዊት ድሕሪ ምውጽኡ ንዓብዪ ዓዲ ተቖጻጺሮም ኢሉ ኣብ ትግራይ ተወንዚፉ ዝነበረ መደብ DDR ተጀሚሩ፤ ነበር ተዋጋእቲ ኣብ መቐለ ኣጽዋሮም ኣረኪቦም ተመዝጊቦም ሰራዊት ኢትዮጵያ ናብ ዛላምበሳ፡ እታ ኣብ ዶብ ኤርትራ እትርከብ ከተማ፡ በጺሑ ኢሉ ሮይተርስ ሕቡራት ሃገራት ንሰሜን ኢትዮጵያ ተወሳኺ 8.5 ሚልዮን ዶላር ህጹጽ ሓገዝ ለቒቑ ዋዜማ፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ መቐለ ተማሪኹ ዝበሎ ኣጽዋርን ድሮናትን ንወተሃደራዊ ኣታሸታት ኣርእዩ ኢሉ፤ እቲ ኣጽዋር ብኤርትራን ሱዳንን ዝቐረበ እዩ ዝብል ክሲ ኣቕሪቡ ፖሊስ ጋምቤላ ኣብ ከተማ ጋምቤላ ሰዓት እቶ ኣንቢሩ፤ ረቡዕ ምሸት ብዝተፈጸመ ዕጥቃዊ መጥቃዕቲ ሲቪላት ተቐቲሎም ሓይሊ ሰላም ትግራይ፡ ሰራዊት ኤርትራ ከቢድ ክሳራ ከምዝወረዶን ናብ ዶብ ይምለስ ከምዘሎን ገሊጹ፤ ሚኒስተር የማነ ግና ነቲ ሚሊሻ ዘይእመን ኢሉ ትካል ዕደና ቢሻ ስራሕ ኣቋሪጹ፤ ሚኒስተር የማነ ንጽገና እዩ ኢሉ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ዑስማን ሳልሕ ንዲፕሎማስያዊ ማሕበረሰብ ኣብ ኣስመራ መብርሂ ሂቡ፤ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ትሕቲ ምዕራፍ 7 ዓጋቲ ስጉምቲ ክወስድ ሓቲቱ ሓይልታት ኢትዮጵያ ንራማ ተቖጻጺረን ትግራይ ቲቪ፡ ሓይልታት ትግራይ ኣብ ኮላ ተምቤን ኣብ ልዕሊ ፌደራላዊ ሰራዊት ክልተ ድብያ ኣካዪዶም ኢሉ፤ እቲ ጸብጻብ ብናጻ ኣይተረጋገጸን ሂዩማን ራይትስ ዎች፡ ኣብ ደቡብ ትግራይ ብደብዳብ ከቢድ ብረት ሲቪላት ከምዝተቐትሉን ገለ ትካላት ጥዕና ከምዝተዓጽዋን ገሊጹ ጌታቸው ረዳ፡ ኤውሮጳዊ ሕብረት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዒላማ ዝገበረ እገዳ ክውስን ጸዊዑ፤ ሚኒስተር የማነ ነቲ ክሲ መሰረት ዘይብሉ ኢሉ ነጺጉ ማሕበር ቀይሕ መስቀል ኢትዮጵያ፡ ዘዋሪ ኣምቡላንስ ኣብ ቤንሻንጉል ጉምዝ ብዕጥቃዊ መጥቃዕቲ ተቐቲሉ ኢሉ ብሪጣንያ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ምሉእ እገዳ ቪዛ ከተንብር ከምእትኽእል ኣጠንቂቓ፤ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዲፕሎማሰኛታት ገደብ ምንቅስቓስ ተግባራዊ ኮይኑ ኤምባሲ ኣመሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ፡ ኣብ ትግራይ፡ ኣምሓራን ዓፋርን ዝነበረ ውግእ መብዛሕትኡ ህዱእ ከምዝኾነን ኣብ ትግራይ ሲቪላዊ ምምሕዳር ይቐውም ከምዘሎን ገሊጹ ብሪጣንያ፡ ልኡላውነትን ዶብን ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ክሕሎን ውጥረት ህጹጽ ክዝሕልን ጸዊዓ ሰራዊት ኢትዮጵያ ብዘይ ተኹሲ ናብ ዓድዋ ኣትዩ፤ ሆስፒታል ዓድዋን ቤት ጽሕፈታት መንግስትን ተዘሚቶም ኢሎም ነበርቲ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ፡ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ዋና ቤት ጽሕፈቱ ዘሎ ውክልና ኤርትራ ክመልስ ሓቲቱ፤ ተመሳሳሊ ደብዳበ ናብ ዩኔካ ተላኢኹ ኤርትራ ንሕቡራት ሃገራት ናይ መግትኢ ስጉምቲ ክወስድ ጸዊዓ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ የማነ ገብረመስቀል፡ ኢትዮጵያ ኣብ ትሽዓተ ኣዋርሕ ካብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ 365 ወተሃደራዊ ጽዕነታት ተቐቢላ ኢሉ ክልተ ካብቶም ኣብ ሓድሽ ኪዳን ዝተጠቕሱ ሸውዓተ ውድባት፡ ኣባላቱ ከምዘይኮኑ ገሊጾም ኣብ መቐለ ቤት ጽሕፈት ትግራይ ቲቪ ብድሮን ተሃሪሙ፤ እቲ ቤት ጽሕፈት ካብ ስራሕ ወጻኢ ኮዩኑ።EEPA፡ ዶብ ዓፋር ኣብ መንጎ ሰራዊት ኢትዮጵያን ኤርትራን ንጡፍ ናይ ውግእ ቀጽሪ ኮይኑ ኢሉ፤ ሰራዊት ኢትዮጵያ ናብ ውሽጢ ኤርትራ ኣትዩ ዝብል ዘይተረጋገጸ ጸብጻብ ከኣ ጠቒሱ ክልል ሶማሊ ኢትዮጵያ ብዛዕባ እቶም ዶብ ሰጊሮም ዝኣተዉ ወተሃደራት ሶማል ንፈለማ ግዜ ብወግዒ ተዛሪባ፤ እቲ ጉዳይ ብሕጋውን ዲፕሎማስያውን መስመር ይረአ ኣሎ ኢላ ኮሎኔል ተወልደ፡ ታደሰ ወረደን ብጾቱን ተፈቲሖም ዘይኮኑ ሃዲሞም ኢሉ፤ ኣርባዕቲኦም ናብ መቐለ በጺሖም ትራምፕ ናይ ኢራን መደብ መጻብቦ ሆርሙዝ ንምኽፋት ነጺጉ መንእሰያት ትግራይ ብፍርሒ ናይ ግዲ ዕስክርና ይስደዱ ኣለዉ ሂዩማን ራይትስ ዎች፡ መጥቃዕቲ ኣየር መቐለ ከም ኲናታዊ ገበን ክምርመር ኣለዎ ኢንተርነትን መስመር ተለፎንን ኣብ ትግራይ ተቛሪጹ ውግእ ናብ ኣፋር ተዘርጊሑ፡ ኣብ ኣበላ ግጥም ኣጋጢሙ ሰራዊት ሱዳን ስትራተጂካዊት ከተማ ሶደሪ ተቖጻጺሩ ወዘማ፡ ላዕለዎት ሓለፍቲ ጸጥታ ትግራይ ተታሒዞም ኢሉ ኢትዮጵያ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ጉዳይ መእተዊ ባሕሪ ኣልዒላ ኣብ ደሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ዝወደቐት ነፋሪት 17 ሰባት ቀቲላ ፓትርያርክ ተዋህዶ ኢትዮጵያ ኣብ በዓል መስቀል ሰላምን ዕርቅን ጸዊዑ ቬኔዝዌላ 39 ፖለቲካዊ እሱራት ፈንያ ምውሳኽ ዋጋታት ጅቡቲ ንኢትዮጵያውያን ኣውቲስታታት ከበድቲ መካይን ጸቒጡ ሱዕዲ ዓረብ፡ ሕቡራት ሃገራት ሆርሙዝ፡ ባብ ኤል-መንደብን ቀይሕ ባሕርን ክሕሉ ጸዊዓ ሕብረት ኤውሮጳ ኣስታት 710 ሚልዮን ዩሮ ሓድሽ ደገፍ ኣወጊኑ ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ጀርመንን ሩስያን ድሕሪ 2022 ንፈለማ ግዜ ተራኺቦም ሕቡራት ሃገራት፡ ኢትዮጵያ ናብ ምሉእ ውግእ ከይትምለስ ኣጠንቂቑ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ ቤት መስተ ዝተፈጸመ ተኹሲ 17 ሰባት ቀቲሉ ኤርትራውያን ትቃዳደምቲ ብሽክለታ ኣብ ውድድር ዓለም ኣብ ሞንትርያል ይወዳደሩ ኣለዉ ኣልቡርሃን ቪዛ ከምዘየድልዮን፡ ናይ ኣሜሪካ እማመ ቶኩስን ነጺጉ ኣብ ትግራይ መስመራት ተለኮሙኒከሽንን ኢንተርነትን ተቛርጹ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ ክልተ ተፈላለየ ጃምላዊ ተኹሲ እንተወሓደ 27 ሰባት ተቐትሉ ሓካይም ሱዳን፡ RSF ኣብ ሶዳሪ ዝርከብ ሆስፒታል ዘሚቱን ኣዕንዩን ኢሎም ሱዳን ትሪብዩን፡ RSF ካብ ነዳዲ ደቡብ ሱዳን ብበርሚል 4 ዶላር ይወስድ ኣሎ ኢሉ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ መዓልቲ ልዕሊ 400 ሱዳናውያን ናብ ቻድ ይሳገሩ ኣለዉ ኢሉ ኣብ ማእከላይ ሱዳን ዓብዪ መኽዘን ነዳዲ ብድሮን ተሃሪሙ ኤርትራ ክሲ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ኢትዮጵያ ነጺጋቶ ፋኖ፡ መካይንን ኣጽዋርን ሰራዊት ማረኽና ኢሉ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ኢትዮጵያ፡ ብልቦናን ዓቕልን ንምላሽ ኣለና ኢሉ ኣብ ብሪጣንያ ጥቓ መደበር ኣየር ብሓይልታት ኣሜሪካ ዝጥቀመሉ ሰባት ተኣሲሮም በዓል መስቀል ብሃገር ደረጃ ተባዒሉ፤ ኣቡነ ባስልዮስ ኣብ ኣስመራ ጸሎት መሪሖም ፓትርያርክ ኣቡነ ማትያስ ኣብ ደመራ መስቀል ኣብ ኣዲስ ኣበባ ሰላም ክህሉ ጸዊዑ ፕረዚደንት ታየ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ሕቶ መእተዊ ባሕርን ምዕራይ ባይቶ ጸጥታን ኣልዒሉ ላዕለዋይ ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ትግራይ ሓሙሽተ ኣብያተ ትምህርቲ ተሃሪሞም ኢሉ፤ ውጥረት ክወርድ ጸዊዑ ጃፓን ምኽባር ውዕል ፕሪቶርያ ጠሊባ፤ ብሪጣንያ መጥቃዕቲ ሓይልታት ትግራይ ኮኒና ኣብ ኤልዖቤድ ማእከል መዕቆቢ ተፈናቐልቲ ብድሮን ተሃሪሙ፤ ክልተ ሰባት ሞይቶም ሱዕዲ ዓረብ ናይ ረድኤት መኪናኣ ብድሮን ምጥቃዓ ናብ ሕቡራት ሃገራት ክሲ ኣቕሪባ ኤርትራ ኣብ ሞንትርያል ኣብ ዝተኻየደ 195 ጉባኤ UCI ተሳትፋ ኣብ ዓዲ ሃዎሻ ናይ 180,000 ሜተር ኪዩብ ሓድሽ ዲጋ ተመሪቑ ጠቕላሊ ዓቃቢ ሕጊ ሱዳን፡ ዋዕላ ገበን ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤማራት ምክያዱ ነጺጋ ሱዳን ትሪብዩን፡ ኣዛዚ ጉጅለ RSF ምስ 50 ተዋጋእቲ ናብ ሰራዊት ሱዳን ተጸምቢሩ ኢሉ ትራምፕ ናይ ኢራን ናይ ሸውዓተ መዓልቲ እማመ ነጺጉ፤ ኢራን ድሕር ኣይንብልን ኢላ ዑስማን ሳልሕ ምስ ሚኒስተራት ኣልጀርያ፡ ቡርኪናፋሶን ግብጽን ብዛዕባ ጸጥታ ቀይሕ ባሕሪ ተዘራሪቡ ኢትዮጵያውያን ኣብ ማራቶን በርሊን ተዓዊቶም፤ ኣሰፋ ናይ ዓለም ሪኮርድ ብ1:08 ኣምሊጣታ ኣልጀዚራ፡ ሰራዊት ኢትዮጵያ ንሰቆጣ ተመሊሱ ሒዙ ኢሉ፤ ናብ ኣላማጣ እውን ይቐርብ ኣሎ ተባሂሉ ሱዳንን ግብጽን ክሲ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ኢትዮጵያ ነጺገን፤ ሱዳን RSF ካብ መሬት ኢትዮጵያ ደገፍ ረኺቡ ኢላ ሓላፊ ሰልፊ ዓፋር፡ ሓይልታት ትግራይ ኣብ ዞባ 2ን 4ን ሰለስተ ከተማታት ሒዘን ኢሉ፤ ኤኤፍፒ ዒረብቲ ከምዝወደቐት ገሊጹ ምምሕዳር ዳርፉር መሕለፊ ዶብ ቲና ምስ ቻድ ንሰብኣዊ ሓገዝ ደጊሙ ከፊቱዎ ወሰኽ ዋጋ ናብራ ኣብ ጅቡቲ ንኢትዮጵያውያን መራሕቲ ከበድቲ መካይን ኣጸጊሙ ፕረዚደንት ክልል ዓፋር፡ ሰራዊት ኤርትራ ኣብቲ ኲናት ብቐጥታ ይሳተፍ ኣሎ ክብል ከሲሱ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ እስራኤል፡ ኣብ ላሊበላ ተዓጊቶም ንዘለዉ ኣስታት 20 እስራኤላውያን ንምውጻእ ይጽዕር ኣሎ ፈደራላዊ ሰራዊትን ሓይልታት ትግራይን ኣብ ሰለስተ ግንባር ይዋጉኡ ኣለዉ፤ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣላማጣን ሰቆጣን ሒዙ፡ ሓይልታት ትግራይ ድማ ናብ ዓፋር ሰጊሮም UCI ንግርማይ፡ ሙሉእብርሃንን ሓላፊ ስፖርት ኤርትራን ብሰንኪ ክዳን ብገንዘብ ቀጺዑ ሰራዊት ሱዳን ኣብ ሰሜን ኮርዶፋን ድሮን RSF ኣውዲቑ፤ ነፈርቲ ውግእ ናብ ኒያላ ተመሊሰን ደብዲበን ኣብ ቀጽሪ መዓርፎ ነፈርቲ ኮምቦልቻ ነተጒ ተሰሚዑ፡ በረራታት ደው ኢሎም ሕቡራት ሃገራትን ሕብረት ኣፍሪቃን ናይ ኦባሳንጆ ሓድሽ ጻዕሪ ምምእዛን ደጊፎም፤ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ናብ ቀጥታዊ ዘተ ክምለሱ ጸዊዖም ኣህጉራዊ ኮሚተ ቀይሕ መስቀል ተዓዘብቲ ሕብረት ኣፍሪቃን ሰራሕተኛታት ኢትዮጵያ ኤርላይንስን ዘጠቓልሉ 161 ሰባት ካብ መቐለ ናብ ሰመራ ኣሰጋጊሩ ሰራዊት ሶማልን ንዝወረደ ፕረዚደንት ደቡብ ምዕራብ ዝድግፉ ሓይልታትን ኣብ ባይዶዋ ተዋጊኦም MSF፡ ኣብ ሆስፒታላት ቆረምን ኣላማጣን ዝኣተዉ ቁስለኛታት ኲናት ብኣርባዕተ መዓልቲ ካብ 180 ናብ ልዕሊ 420 ዓሪጎም ኢሉ ቤት ምኽሪ ሚኒስተራት ኢትዮጵያ ምምሕያሽ ኣዋጅ ሰራዊት ምክልኻል ኣጽዲቑ ናብ ፓርላማ ኣሕሊፉ ሚኒስተር ዑስማን ሳልሕ ኣብ ሕቡራት ሃገራት፡ እቲ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘናወጸ ኲናትን ብስም ሰብኣዊ ሓገዝ ዝካየድ ኢድ ምእታውን ደው ክብል ጸዊዑ ሕብረት ኤውሮጳ ንኢትዮጵያ 61 ሚልዮን ዩሮ ሰብኣዊ ሓገዝ መዲቡ፤ OCHA ምብጻሕ ረድኤት ብኸቢድ ተዓጊቱ ኢሉ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ መጥቃዕትታት ህወሓት ኮኒና፡ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ጠጠው ከምእትብል ገሊጻ ሰራዊት ትግራይ መንገዲ ጁቡቲ ኢትዮጵያ ክዓጽውዎ ቀሪቦም፤ ኣብ ዓፋር ብውሑዱ 150 ሽሕ ተመዛቢሎም ሽዱሽተ ሰነተራት ኣሜሪካ ሩብዮ ኣብ ትግራይ ናብ ዘተ ንምምላስ ክዋሳእ ጸዊዖም፤ ውድቀት እገዳ ድማ ነቒፎም ኣልጀዚራ፡ ፈደራላዊ ሰራዊት ናብ ውሽጢ ትግራይ ልዕሊ 150 ኪሎሜተር ኣትዩ ንመኾኒ፡ ዋጀናን ዓዲ ጉዶምን ሒዙ ኢሉ ኣብ ቀጽሪ መደበር ኣየር ሓይሊ ቢሾፍቱ ክልተ ናይ ድሮን ነተጒታት ተፈጺሞም፤ ላዕለዋይ በራሪ ካሳሁን ለማ ተቐቲሉ ቀጥታ፡ ኤርትራ ኣንጻር ደቡብ ኣፍሪቃ — መረጻ ዋንጫ ኣፍሪቃ ብሉምበርግ፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክልተ ነተጒታት ተሰሚዖም፡ በረራ ድሮን ድማ ተኣጊዱ ኢሉ ሰረቕቲ ባሕሪ ሓሙሽተ ኣባላት እታ ዝተጨውየት መርከብ ነዳዲ ሆነር 25 ቀቲሎም፤ ሓይልታት ፑንትላንድ እታ መርከብ ኣድሒኖም 16 ሰረቕቲ ማሪኾም ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ግብጺ ብጽሒት ማይ ኒል ክዕጸፍ ጠሊቡ፡ ሓደስቲ ሓጽብታት ድማ ነጺጉ ዶቸ ቬለ፡ ኣብ ዕዳጋ ኣላማጣ 11 ሰባት ተቐቲሎም 15 ተወጊኦም ክብሉ ተቐማጦ ገሊጾም ኢሉ፤ እቲ ክሲ በበይኑ ኣይተረጋገጸን ኢትዮጵያ ዲፕሎማሰኛ ግብጺ ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓት ካብ ሃገር ክወጽእ ኣዚዛ፤ ግብጺ ድማ ኣማኻሪ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ኣብ ካይሮ ክወጽእ ኣዚዛ ቤት ምኽሪ ክልል ሶማሊ ኢትዮጵያ ሙስጠፋ ዑመር ፕረዚደንትን ኢብራሂም ዑስማን ፋራሕ ምክትል ፕረዚደንትን ኮይኖም ዳግማይ መሪጹ ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ዘሎ ኩሉ ዲፕሎማስያዊ ርክባት በቲኻ፤ ኢትዮጵያ ወደባትን ገማግም ባሕርን ኤርትራ ወሪራ ክትብል ከሲሳ ኢትዮጵያ ኤምባሲኣ ኣብ ኣስመራ ዓጽያ፡ 10 ዲፕሎማሰኛታት ኤርትራ ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓት ካብ ሃገር ክወጹ ኣዚዛ ቢቢሲ፡ ኣብ ከባቢ ኣላማጣ ብሰለስተ መዓልቲ ውግእ ብውሑዱ 52 ሲቪላት ተቐቲሎም ኢሉ፤ ልዕሊ 700 ቁስለኛታት ናብ ሆስፒታላት ኣትዮም ብሉምበርግ፡ ኢትዮጵያ ልዕሊ 3,000 ወተሃደራት ካብ ሶማል ከተውጽእ መዲባ ኢሉ፤ ሶማል ዝኾነ ሓበሬታ ከምዘይተዋህባ ገሊጻ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብዛዕባ ጸጥታ ቀይሕ ባሕርን ተፋሰስ ኒልን ዝዝቲ ጉባኤ መራሕቲ ሃገራት ንምክፋል ናብ ግብጺ ተጓዒዙ ዶ/ር ደብረጽዮን፡ እቲ ውግእ ናብ ሓድሽን ወሳንን ምዕራፍ ከምዝተሰጋገረ ገሊጹ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ሰንዓን ሰለስተ ኣውራጃታት የመንን መጥቃዕቲ ነፈርቲ ከምዘካየደት ሑቲ ገሊጹ ዑስማን ሳልሕ ኣብ ዋሺንግተን ምስ ሰበ-ስልጣን ኣሜሪካ ተራኺቡ፤ ምልዓል ሃገር-በይናዊ እገዳ ኣመጒሱ ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ኢትዮጵያ፡ ኤርትራን ግብጽን ዝለዓለ ትዕግስቲ ክገብራን ናብ ዲፕሎማስያዊ ዘተ ክምለሳን ጸዊዑ ተቐማጦ፡ ተጋደልቲ ህወሓት ካብ መቐለ ይወጹ ኣለዉ ኢሎም፤ ፈደራላዊ ሰራዊት መዓርፎ ነፈርቲ መቐለ ዳግማይ ተቖጻጺሩ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝለዓለ ትዕግስቲ ክገብራን ናብ ስምምዕ ሰላም 2018 ክምለሳን ጸዊዑ ፕረዚደንት ኢሳይያስን ፕረዚደንት ኣልሲሲን ኣብ ሓዳስ ኣልዓላመይን ብዛዕባ ክልተኣዊ ርክባትን ዞባዊ ምዕባለታትን ሰፊሕ ዘተ ኣካዪዶም ፕረዚደንት ሶማል ህላወ እስራኤል ከምዘይቅበልን፡ ኢትዮጵያ ብመሬት ሶማል ናብ ባሕሪ መእተዊ ክትረክብ ከምዘይቃወምን ገሊጹ።ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ብዛዕባ ሰሜን ኢትዮጵያ ዕጹው ምይይጥ ከካይድ እዩ ኣልሲሲ ኣብ ሓዳስ ኣልዓላመይን ምስ ኢሳይያስ፡ ኣልቡርሃንን ሓሰን ሸኽ መሓሙድን ናይ ኣርባዕተ ሃገራት ርክብ ኣአንጊዱ ኤኤፍፒ፡ ኣብ መዓስከር ተመዛበልቲ ሸራሮ ብመጥቃዕቲ ድሮን ብውሑዱ ሸሞንተ ሰባት ተቐቲሎም ኢሉ፤ ሓደ ቆልዓ ኣብ ውሽጦም ይርከብ መራሕቲ ግብጺ፡ ሱዳን፡ ኤርትራን ሶማልን ኣብ ኣልዓላመይን ሓባራዊ ኣዋጅ ኣውጺኦም፤ ምሕደራ ቀይሕ ባሕሪ ናይተን ገማግም ሃገራት ጥራይ እዩ ኢሎም ኣብርሃም በላይ፡ ኣብ ትግራይ ሓድሽ ግዝያዊ ምምሕዳር ከምዝቐውምን ኣብ ውሽጢ ኣዋርሕ መረጻ ከምዝካየድን ገሊጹ፤ ሓይልታት ኤርትራ ምስ ህወሓት ኮይኖም ይዋግኡና ኣለዉ ክብል ከሲሱ ቤት ምኽሪ ተወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብዪ ኣሕመድ ቀዳማይ ሚኒስተር ኮይኑ ዳግማይ መሪጹ፤ ኣብዪ ቃለ ማሕላ ፈጺሙ፡ ኣሕመድ ሺደ ክኣ ኣፈ-ጉባኤ ኮይኑ ተመሪጹ ሑቲ ኣብ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ኣብሃ ናይ ባሊስቲክ ሚሳይል መጥቃዕቲ ከምዝፈጸመ ኣፍሊጡ ጋርድያን፡ ኣብ ትግራይ ዕጡቓት ኣካላት ዕድሚኦም 15 ዓመት ዝኾኑ ቆልዑ ብሓይሊ ይምልምሉ ኣለዉ ኢሉ፤ ህወሓት ነቲ ክሲ ነጺጉ ሃገራዊ ኮሚሽን ምሕዋይ ኢትዮጵያ ዕጡቓት ትግራይ ኣጽዋሮም ከረክቡን ናብ ማእከላት ምፍናው ክኣትዉን ጸዊዑ ኣዲስ ስታንዳርድ፡ ፖሊስ ፌደራል ኣብ ነገለ ቦረና ናብ ተቐማጦ ተኹሲ ከፊቱ ወዲ 17 ዓመት ቀቲሉ ሽዱሽተ ኣቑሲሉ ኢሉ ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ትግራይ መኽዘን ኤጀንሲኣን መዓከናት ማሕበራት ረድኤትን ተዘሚቶም ኢላ፤ ዕዮ ረድኤት ተዓንቂፉ ተቐማጦ ዓዲግራት፡ ብክልተ መካይን ዝመጹ ወተሃደራት ኤርትራ ኣብታ ከተማ ከምዝረኣዩ ገሊጾም፤ የማነ ገብረመስቀል ህላወ ሰራዊት ኤርትራ ነጺጉ ክሪቲካል ትሬትስ ፕሮጀክት፡ ተጋደልቲ ፋኖ ናብ መቐለ ዝኸይድ መስመር ስንቂ ኣብ ክልተ ጽርግያ ቆሪጾም ኢሉ ኢትዮጵያ ሰራዊት ኤርትራ ናብ መሬታ ሰጊሩ ክትብል ከሲሳ፡ ብህጹጽ ክወጽእ ሓቲታ ኣክለድ፡ ሓይልታት ኤርትራ ብዛላምበሳ ዶብ ከምዝሰገሩን ድሮናት ኢትዮጵያ ኣብ ጉዓዳ መጥቃዕቲ ከምዝፈጸሙን ገሊጹ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ካሜሩናዊ ሲሃካ ጸሞ ኣብ ኤርትራ ፍሉይ ጸብጻብ ኣቕራቢ ኮይኑ ሸይሙ ተቐማጦ፡ ሓይልታት ትግራይ ካብ ሽረ ወጺኦም ኢሎም፤ ፈደራላዊ ሰራዊት ናብታ ከተማ ኣይኣተወን ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ወተሃደራዊ መዓስከራት ኢትዮጵያ ናይ ነዊሕ ክልኻ መጥቃዕቲ ክፍጸም ከምዝኽእል ኣጠንቂቑ፤ ዜጋታቱ ካብ ኣምሓራ፡ ትግራይን ዓፋርን ክወጹ ሓቲቱ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ መሰል ህይወትን ድሕንነት ሰብን ኣብ ዘስግእ ደረጃ ወዲቖም ኢሉ፤ ዋና ኮሚሽነር ብርሃኑ ኣደሎ ናይ ሰሜን ዓመጽ ውሱን ግጭት እምበር ምሉእ ኲናት ኣይኮነን ኢሉ ኢትዮጵያ ጉዳይ ኤርትራ ናብ ሕቡራት ሃገራት ኣምሪሓቶ፤ ጌድዮን ምስ ኣሚና ጆ መሓመድ ተራኺቡ ኣክለድ፡ ፈደራላዊ ሓይልታት ዕዳጋ ሓሙስ፡ ኣጽቢን ፍረወይኒን ተቖጻጺሮም ኢሉ፤ ቀጺሎም ናብ ዓዲግራት ገጾም ክንቀሳቐሱ ይጽበ ጌታቸው ረዳ ኣብ መቐለ ዝረአ ለውጢ ከምዘምጽእ ኣረጋጊጹ፤ ረድዋን ሑሴን ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ተቐቢሉዎ ግብጺ ነቲ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ርያድ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ኮኒና ሃገራዊ ኮሚሽን ተሃድሶ ኣብ ትግራይ ትሽዓተ መቐበሊ ቦታታት ሰሚዩ፤ ንተዋጋእቲ ህወሓት ናይ መወዳእታ ዕድል ኢሉ ኣብዪ ኣሕመድ ንጌታቸው ረዳ ብደረጃ ሚኒስተር ኣማካሪ ጉዳያት ምብራቕ ኣፍሪቃ ኮይኑ ዳግም ሸይሙ ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ 22 ፌደራላዊ ሚኒስትሪታት 62 ሚኒስተራት ዴኤታ ሸይሙ ኤርትራ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኢትዮጵያ ክኹንንን ብመሰረት ምዕራፍ ሸውዓተ ናይ ምግታእ ስጉምቲ ክወስድን ሓቲታ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ብዛዕባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ህጹጽ መጠንቀቕታታት ኣውጺኡ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ጽባሕ 11 ጥቅምቲ ናብ መቐለ በረራ ክጅምር እዩ ፌደራል ፖሊስ ኢትዮጵያ ኣብ መቐለ ስርሒታት ጸጥታ ጀሚሩ ምንቅስቓስ ሃገራዊ ፋኖ ኣምሓራ ኣብ ሽዋ ዓሰርተ ከተማታት ተቖጻጺሩ ኢሉ፤ መብዛሕትአን ካብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ውሽጢ 150 ኪሎ ሜተር ይርከባ ጌታቸው ረዳ ውግእ ትግራይ ከም ዘብቀዐ ኣዊጁ ኣብዪ ኣሕመድ ምስ ኔታንያሁ ብተሌፎን ተዛሪቡ፤ ኢ.ኤን.ኤ ብዛዕባ ዝምድና ክልቲአን ሃገራትን ከባብያዊ ምዕባለታትን ተዘራሪቦም ኢሉ ሶማልያ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዘይሻራዊት ምዃና ገሊጻ፤ ምስ ግብጽን ኤርትራን ሻራ ሒዛ ዝብል ክሲ ነጺጋ ሰራዊት ሱዳን ካብ ኢትዮጵያ ዝኣተወ ድሮን ከምዘውደቐ ገሊጹ፤ በዓል መን ምዃኑ ግና ኣይገለጸን ኤመርጀንሲ ሎየርስ፡ ነፈርቲ ውግእ ግብጺ ኣብ ውሽጢ መሬት ሱዳን ዝነበሩ ሰላማውያን ዓደንቲ ወርቂ ደብዲበን ኢሉ፤ ብውሑዱ 72 ሰባት ሞይቶም፡ ዝደሓኑ ድማ ቁጽሪ ምዉታት ካብ 200 ይበዝሕ ኢሎም ኣይ.ኦ.ኤም፡ ኣብ ጥቓ ጅቡቲ ዝጠሓለት ጃልባ 139 ሰባት ከምዝሞቱን 84 ከምዝተሰወሩን ገሊጹ፤ ኩሎም 82 ዝደሓኑ ኢትዮጵያውያን እዮም ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ብሕቶ ኣመሪካ ብዛዕባ ሰሜን ኢትዮጵያ ዕጹው ምይይጥ ከካይድ እዩ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሶማሊላንድ፡ ኢትዮጵያ ርእሳ ክትከላኸል መሰል ኣለዋ ኢሉ፤ ሃገራት እቲ ከባቢ ፍልልያተን ብዘተ ክፈትሓ ጸዊዑ

← ተመለስ

ኢትዮጵያ

ኣብ ኩርሙክ፡ ቤንሻንጉል ጉምዝ ውግእ ተወሊዑ፤ ኣክለድ ሓይልታት ትግራይ ምስ ሰራዊት ኢትዮጵያን ፖሊስ ክልልን ተዋጊኦም ኢሉ

ኣክለድ፡ እቲ ውግእ ዕጡቓት ካብ ሱዳን ዶብ ሰጊሮም ድሕሪ ምእታዎም ከምዝተወልዐ ገሊጹ፤ እቲ ጸብጻብ ብበይኑ ኣይተረጋገጸን።

ዓርቢ · 23 ጥቅምቲ 2026ናትና ዜና

Ethiopian News Agency (ENA) — file photograph of the Ethiopian National Defence Force

ብቐጥታ

'

ፕሮጀክት ክሪቲካል ትሬትስ፡ መራኸቢ ብዙሃን ክልል ቤንሻንጉል ጉምዝ ሓሙስ፡ ሰለስተ መካይን ተዋጋእቲ ህወሓት ካብ ክልል ሰማያዊ ኒል ሱዳን ናብቲ ክልል ከምዝኣተዉን ሓይልታት እቲ ክልል ገለ ካባቶም ከምዝቐተሉን ከምዘቑሰሉን ከምዝማረኹን ከምዝገለጹ ኣስፊሩ፤ እቲ ክልላዊ መንግስቲ ድማ ግብጺ፡ ኤርትራን ሱዳንን ከሲሱ። ፕሮጀክት ክሪቲካል ትሬትስ እዚ ምእታው ከረጋግጾ ከምዘይከኣለ ገሊጹ።

'

ኣክለድ፡ ኣብ 21 ጥቅምቲ ኣብ ኩርሙክ፡ ቤንሻንጉል ጉምዝ፡ ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ ኢሉ ዝጠቐሶም ተዋጋእቲ ምስ ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያን ፖሊስ ክልልን ተዋጊኦም ኢሉ። እቲ ውግእ ዕጡቓት ካብ ሱዳን ዶብ ሰጊሮም ድሕሪ ምእታዎም ዝተወልዐ ምዃኑ ገሊጹ፤ ቁጽሪ ግዳያት ኣይገለጸን።

ኣክለድ (ACLED)፡ ኣብ 21 ጥቅምቲ ኣብ ኩርሙክ፡ ክልል ቤንሻንጉል ጉምዝ፡ ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ ኢሉ ዝጠቐሶም ተዋጋእቲ ምስ ሰራዊት ምክልኻል ኢትዮጵያን ፖሊስ ክልልን ተዋጊኦም ኢሉ። እቲ ውግእ፡ ዕጡቓት ካብ ሱዳን ዶብ ሰጊሮም ድሕሪ ምእታዎም ዝተወልዐ ምዃኑ ገሊጹ። ኩርሙክ ኣብ ዶብ ሱዳን ዝርከብ ከተማ እዩ። ኣክለድ ብዛዕባ ቁጽሪ ግዳያት ዝገለጾ የለን። ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ህወሓትን ኣብዚ ጉዳይ መግለጺ ኣይሃቡን፤ እቲ ጸብጻብ ብበይኑ ኣይተረጋገጸን።

እዛ ዜና ብኻልእ ቋንቋ'ውን ኣላ፦

Comments